viernes 31 de diciembre de 2010
lunes 22 de noviembre de 2010
Diego de Giráldez
Breogán Gómez de Giráldez Pérez
Es mi tío. No se porque a mi prima Guiomar Luz y a mi nos tira lo de pintar, quizás nos venga de familia, por parte de Diego. Pero hoy voy hablar de su excelente pintura, otros, quizás algún día, hablarán de la mía.
Diego de Giráldez, cuando pequeño, mostraba sus iniciales escarceos con carbones de la lareira de mi abuela –según me cuentan mis padres- o con lápices sobre rústicos papeles, aprendiendo -por sí mismo- esa primera disciplina del dibujo cuan a penas andaba, a la que se dedicó con gran vocación y empeño hasta llegar a poseer, años más tarde, un dominio perfecto en esa modalidad. Luego vino la pintura. Esa pintura que transcurre del realismo poético y la última pintura social a la invención de su movimiento NAS. Hoy está catalogado como el padre del nuevo realismo: Naturalismo, Abstracción, Surrealismo, donde ha encontrado una formula feliz para individualizarse en la que los motivos surrealistas, los motivos naturalistas y los colores, sobre fondos negros abstractos penetrados por intensa luz con predominio del rojo, grita alegremente una pintura viva, defuninada en superposiciones de colores enteros, casi uniformemente ordenada en todas las composiciones, armoniosas y pulcras. Creando una excelente obra artística, una buena pintura que obra sobre el espectador como mensajera de un abstracto y misterioso don de belleza. Así veo su pintura, llena de sensibilidad y de escondida pericia.
En 1975 hace su primera exposición en una sala de arte de Vigo, ciudad donde expondría ya regularmente, haciendo escapadas por las distintas provincias gallegas, hasta su traslado a Barcelona donde muy pronto reconocen su pintura los críticos y personajes del momento como: Dalí, Gala,…., luego viene Madrid: Santiago Amón, Ramón Faraldo, …, y de allí a su maratón por el mundo: Suiza, Francia, Italia (Roma, Florencia, …), el Vaticano,…., realizando exposiciones, trabajando, curtiéndose, asimilando y estudiando la pintura que en cada lugar se está realizando, sin perder su primario estilo ni abdicar de sus convicciones, hasta encontrar ese último estilo propio que diferencia su arte y que define su pintura actual. Luego llueven las propustas desde los distintos rincones del mundo y en España es seleccionado para la gran exposición Maestros del Realismo Español, para representar a España en el Bienal Internacional del Arte en Lisboa, …… y más recientemente fue elegido unos de los 50 mejores artistas del mundo, intermedio es invitado a representar al arte realista español contemporáneo en varios continentes.
Estoy de acuerdo con Santiago Amón cuando dice: “Giráldez es el padre de un realista diferente, es el pintor moderno más representativo, no solo, de Galicia…. Diego de Giráldez es ya uno de los grandes del realismo español contemporáneo... Realista exacerbado, donde encuentra la implicidad de su poesía… En su obra se reencuentra con lo intrínseco, con las cosas mismas, y las traslada a la faz incitante del lienzo con precisión lírica. Diego de Giráldez, sabe que el arte es absolutamente inseparable del oficio. Sabe también que el blanco más blanco nace de la explosión comunitaria de todos los colores, y que el negro más negro surge cuando la noche se apodera del fulgor del arco-iris... Pintor sorprendente, creó un estilo dentro de este nuevo realismo que denomina NAS (naturalismo, abstracción, surrealismo)...”
O con Ramón Faraldo:“Te confunde quien te llama realista, sino fueses más que eso yo estaría en otra silla, ¿A quien te pareces tú?. A nadie, que yo conciba. Tú te pareces a ti. ¿Y tú Cristo - Hombre? Insisto en esta obra de gran envergadura que ofrece una novedad dentro de la pasional tradición de las crucifixiones. Esa cruz, que nadie se ocupó de ella. Tú nos haces ver que ella no tuvo la culpa, que ella iba para mástil de barco, leña de lareira o pie de bandera, pero los hombres la condenaron a eso, a ser cómplice del deicidio. Y esto no lo vio nadie. Ni Valdés Leal, ni Grunewald, ni Salvador Dalí,... Si me preguntase ¿Qué cuadro debería incorporarse, ya, al Museo del Prado? Seguramente me respondería que “El Cristo Hombre de Diego de Giráldez…
En su obra se palpa la belleza y la armonía de un refinado intelectualismo. La mujer como pilar de la vida es una de las obsesiones en su obra pictórica figurando en muchos de sus cuadros; yo diría que habita en su pintura. Diego de Giráldez eleva a la mujer a elemento fundamental de muchas de sus obras donde las sorprende en actitudes cotidianas, la mayor parte de las veces, y otras llenas de intimidad: vistiéndose, leyendo, solitarias o callándose sus confidencias, pero siempre exaltándolas, dotándolas de magnificencias o con exquisitos idealismos hogareños o campesinos que forman parte de su poesía onírica. Como dice mi padre: “donde se respira el silencio y el del don de la ternura”.
Su obra responde a uno de los más exquisitos credos estéticos de nuestra época. Obra enérgica, profunda; con vigorosa visión realista y gran penetración psicológica, que el conocimiento de la anatomía y la pintura de retratos le ha enseñado. Por el estilo propio, por el NAS, y la distinción, ese aristocrático buen gusto y esa magnificencia cromática de sus pinturas, es por lo que Diego de Giráldez está considerado como uno de los más grandes pintores mundiales de nuestro tiempo.
Realizó numerosas exposiciones individuales, antológicas y colectivas, tanto en España como en la mayor parte del mundo (Portugal, Italia, Bélgica, Francia, Inglaterra... eso en Europa. También en el resto de continente: Asia, África, America…), y su obra, a parte de figurar en más de 140 Museos importantes de los dichos continentes, que para orgullo de Galicia está expuesta permanentemente como importante legado plástico de la historia reciente del pueblo gallego, y de un nuevo estilo pictórico dentro del realismo, y numerosísimas exposiciones privadas, ha sido estudiada exhaustivamente por numerosos y prestigiosos eruditos y críticos de arte ( Santiago Amón, Ramón Faraldo, Antón Castro, Francisco de Pablos, Armesto Faginas, Costa Clavell, Soletura, Sánchez Bargiela, Criville i Estraqui, Elorrieta, Panizo del Val, Rubio Moblot; García – Diego Pérez; Enrique Gómez; Sánchez García, Cuñarro, Mª Luisa Ilarri, Amiguetti Sánchez, Verdera Franco, Almodóvar Azorín, Fernando Franco, Berlanga, Osuna Ruíz, Gómez Vinardell, González Ortiz, Gavira, Pérez Calero, Sánchez Ruyz, ..., y otros tantos de distintos países sobre todo americanos) coincidiendo en la excelente calidad y en la fuerza y originalidad del fondo/forma de la obra en su conjunto.
Su obra general, por tanto, es el resultado, en un principio, de algunos cambios que en común poseen esa idagación interior a través de la perfección técnica. Su voluntad de estilo como padre del Realismo NAS se apoya en los dos pilares, social y estético, imprescindibles en un arte comprometido con el espacio/tiempo que el artista le ha tocado vivir en Galicia y España en particular y en distintos movimientos artísticos en el mundo en general; con sus gentes, sus problemas, su pasado histórico y cultural. Una conjunción artística que le aproxima y relaciona de alguna manera, desde lo pictórico, a ese realismo social-gallego concebido a tiempo por los narradores gallegos que elogiaron su arte: Álvaro Cunqueiro, Antón Fraguas, Carlos Casares, Filgueira Valverde, Fernández del Riego, García-Sabell, ...
Ahora Diego anda tan ocupado que echo de menos aquellos debates y clases en la casa de la abuela, que tanta huella han dejado en mi y que me sirvieron como una nueva forma, determinada, de entender la cultura y el papel del arte y del artista en la sociedad.
Es mi tío. No se porque a mi prima Guiomar Luz y a mi nos tira lo de pintar, quizás nos venga de familia, por parte de Diego. Pero hoy voy hablar de su excelente pintura, otros, quizás algún día, hablarán de la mía.
Diego de Giráldez, cuando pequeño, mostraba sus iniciales escarceos con carbones de la lareira de mi abuela –según me cuentan mis padres- o con lápices sobre rústicos papeles, aprendiendo -por sí mismo- esa primera disciplina del dibujo cuan a penas andaba, a la que se dedicó con gran vocación y empeño hasta llegar a poseer, años más tarde, un dominio perfecto en esa modalidad. Luego vino la pintura. Esa pintura que transcurre del realismo poético y la última pintura social a la invención de su movimiento NAS. Hoy está catalogado como el padre del nuevo realismo: Naturalismo, Abstracción, Surrealismo, donde ha encontrado una formula feliz para individualizarse en la que los motivos surrealistas, los motivos naturalistas y los colores, sobre fondos negros abstractos penetrados por intensa luz con predominio del rojo, grita alegremente una pintura viva, defuninada en superposiciones de colores enteros, casi uniformemente ordenada en todas las composiciones, armoniosas y pulcras. Creando una excelente obra artística, una buena pintura que obra sobre el espectador como mensajera de un abstracto y misterioso don de belleza. Así veo su pintura, llena de sensibilidad y de escondida pericia.
En 1975 hace su primera exposición en una sala de arte de Vigo, ciudad donde expondría ya regularmente, haciendo escapadas por las distintas provincias gallegas, hasta su traslado a Barcelona donde muy pronto reconocen su pintura los críticos y personajes del momento como: Dalí, Gala,…., luego viene Madrid: Santiago Amón, Ramón Faraldo, …, y de allí a su maratón por el mundo: Suiza, Francia, Italia (Roma, Florencia, …), el Vaticano,…., realizando exposiciones, trabajando, curtiéndose, asimilando y estudiando la pintura que en cada lugar se está realizando, sin perder su primario estilo ni abdicar de sus convicciones, hasta encontrar ese último estilo propio que diferencia su arte y que define su pintura actual. Luego llueven las propustas desde los distintos rincones del mundo y en España es seleccionado para la gran exposición Maestros del Realismo Español, para representar a España en el Bienal Internacional del Arte en Lisboa, …… y más recientemente fue elegido unos de los 50 mejores artistas del mundo, intermedio es invitado a representar al arte realista español contemporáneo en varios continentes.
Estoy de acuerdo con Santiago Amón cuando dice: “Giráldez es el padre de un realista diferente, es el pintor moderno más representativo, no solo, de Galicia…. Diego de Giráldez es ya uno de los grandes del realismo español contemporáneo... Realista exacerbado, donde encuentra la implicidad de su poesía… En su obra se reencuentra con lo intrínseco, con las cosas mismas, y las traslada a la faz incitante del lienzo con precisión lírica. Diego de Giráldez, sabe que el arte es absolutamente inseparable del oficio. Sabe también que el blanco más blanco nace de la explosión comunitaria de todos los colores, y que el negro más negro surge cuando la noche se apodera del fulgor del arco-iris... Pintor sorprendente, creó un estilo dentro de este nuevo realismo que denomina NAS (naturalismo, abstracción, surrealismo)...”
O con Ramón Faraldo:“Te confunde quien te llama realista, sino fueses más que eso yo estaría en otra silla, ¿A quien te pareces tú?. A nadie, que yo conciba. Tú te pareces a ti. ¿Y tú Cristo - Hombre? Insisto en esta obra de gran envergadura que ofrece una novedad dentro de la pasional tradición de las crucifixiones. Esa cruz, que nadie se ocupó de ella. Tú nos haces ver que ella no tuvo la culpa, que ella iba para mástil de barco, leña de lareira o pie de bandera, pero los hombres la condenaron a eso, a ser cómplice del deicidio. Y esto no lo vio nadie. Ni Valdés Leal, ni Grunewald, ni Salvador Dalí,... Si me preguntase ¿Qué cuadro debería incorporarse, ya, al Museo del Prado? Seguramente me respondería que “El Cristo Hombre de Diego de Giráldez…
En su obra se palpa la belleza y la armonía de un refinado intelectualismo. La mujer como pilar de la vida es una de las obsesiones en su obra pictórica figurando en muchos de sus cuadros; yo diría que habita en su pintura. Diego de Giráldez eleva a la mujer a elemento fundamental de muchas de sus obras donde las sorprende en actitudes cotidianas, la mayor parte de las veces, y otras llenas de intimidad: vistiéndose, leyendo, solitarias o callándose sus confidencias, pero siempre exaltándolas, dotándolas de magnificencias o con exquisitos idealismos hogareños o campesinos que forman parte de su poesía onírica. Como dice mi padre: “donde se respira el silencio y el del don de la ternura”.
Su obra responde a uno de los más exquisitos credos estéticos de nuestra época. Obra enérgica, profunda; con vigorosa visión realista y gran penetración psicológica, que el conocimiento de la anatomía y la pintura de retratos le ha enseñado. Por el estilo propio, por el NAS, y la distinción, ese aristocrático buen gusto y esa magnificencia cromática de sus pinturas, es por lo que Diego de Giráldez está considerado como uno de los más grandes pintores mundiales de nuestro tiempo.
Realizó numerosas exposiciones individuales, antológicas y colectivas, tanto en España como en la mayor parte del mundo (Portugal, Italia, Bélgica, Francia, Inglaterra... eso en Europa. También en el resto de continente: Asia, África, America…), y su obra, a parte de figurar en más de 140 Museos importantes de los dichos continentes, que para orgullo de Galicia está expuesta permanentemente como importante legado plástico de la historia reciente del pueblo gallego, y de un nuevo estilo pictórico dentro del realismo, y numerosísimas exposiciones privadas, ha sido estudiada exhaustivamente por numerosos y prestigiosos eruditos y críticos de arte ( Santiago Amón, Ramón Faraldo, Antón Castro, Francisco de Pablos, Armesto Faginas, Costa Clavell, Soletura, Sánchez Bargiela, Criville i Estraqui, Elorrieta, Panizo del Val, Rubio Moblot; García – Diego Pérez; Enrique Gómez; Sánchez García, Cuñarro, Mª Luisa Ilarri, Amiguetti Sánchez, Verdera Franco, Almodóvar Azorín, Fernando Franco, Berlanga, Osuna Ruíz, Gómez Vinardell, González Ortiz, Gavira, Pérez Calero, Sánchez Ruyz, ..., y otros tantos de distintos países sobre todo americanos) coincidiendo en la excelente calidad y en la fuerza y originalidad del fondo/forma de la obra en su conjunto.
Su obra general, por tanto, es el resultado, en un principio, de algunos cambios que en común poseen esa idagación interior a través de la perfección técnica. Su voluntad de estilo como padre del Realismo NAS se apoya en los dos pilares, social y estético, imprescindibles en un arte comprometido con el espacio/tiempo que el artista le ha tocado vivir en Galicia y España en particular y en distintos movimientos artísticos en el mundo en general; con sus gentes, sus problemas, su pasado histórico y cultural. Una conjunción artística que le aproxima y relaciona de alguna manera, desde lo pictórico, a ese realismo social-gallego concebido a tiempo por los narradores gallegos que elogiaron su arte: Álvaro Cunqueiro, Antón Fraguas, Carlos Casares, Filgueira Valverde, Fernández del Riego, García-Sabell, ...
Ahora Diego anda tan ocupado que echo de menos aquellos debates y clases en la casa de la abuela, que tanta huella han dejado en mi y que me sirvieron como una nueva forma, determinada, de entender la cultura y el papel del arte y del artista en la sociedad.
jueves 3 de junio de 2010
O Xilote
O Xilote
En Parada de Achas (A Cañiza) oubo crímens importantes, o máis famoso deles foi o do Xilote, que recibíu este alcume por ter o pelo da coor da barba do millo. Dos datos sacados das diligencias e información que viron a luz naquel tempo, en 1932, se faia a seguinte información.
Historia do crimen do Xilote
O Xilote era natural e veciño da parroquia de Santiago de Parada, a súa casa era nas Poldras, número 111, onde tiña a propiedade dunha casa de planta baixa compartida coa súa irmán, duns 60 metros cadrados e con terrenos o Norte e camiño o Sur, mesmo entre a de Rosa Fernández o Este e a de Manuel Domínguez o Oeste, pero vivía na casa de María Antonia Pérez, na Cruz, número 95 (Os números, daquela, dos camiños empezaban a contar desde a concello, ou sexa desde o norte, desde O Cabo, e polo que se ve este camiño do Cabo estaba ven poboado hasta As Poldras). Cultivaba as leiras pertencentes a esa casa, da súa primeira muller, e algunhas de seu que lle quedaban nas Poldras e As Caldas (destas últimas a meirande parte eran de María Antonia e lindaban cás de Isolina Rocha Pérez –que vivía nas Caldas, número 104, e emigrou a América donde fican os seus descendentes- e as de Marcelino Vázquez). O Xilote, un home con bigote, sempre con sombreiro ou pucha e aínda que non moi alto, con certa elegancia e amante do bo viño. Era o terror das mulleres da parroquia de Parada. Home de toldada historia e de pouco recomendable conducta privada. Era carpinteiro e labrador. Nacera nas Poldras e tiña unha irmá chamada Redosinda que ficara na casa paterna, antes mencionada, e que co paso do tempo emigrara a América.
Estaba casado en segundas nupcias con Isaura González, veciña da parroquia de Luneda. O último matrimonio contraeuno o 9 de abril do ano de 1931.
Isaura, maltratada polo seu home -os veciños lembran que tamén a primeira muller o fora-, abandonou o seu cónxuxe aos seis meses de matrimonio, en setembro do mesmo ano, marchando a Lisboa, onde se contratou como serventa fuxindo do seu home, o Xilote, que estaba pesimamente conceptuado polos seus veciños debido á súa mala conducta.
O Xilote desapareceu o 14 de febreiro, día dos namorados, de 1932 da parroquia de Santiago de Parada, termo da Caniza.
A desaparición de Xosé Fernández foi advertida polos veciños o 15 de febreiro (1932). Os veciños que viron as portas da súa morada permanentemente pechadas mas tempo do normal decidiron formalizar a denuncia.
Nada se sabia del. Desde entón toda parroquia de Santiago de Parada estaba convencida de que fora asasinado e de que o seu cadáver fora sepultado nalgún sitio ignorado.
O Xilote vivía só e como pasaron horas e horas sen que a casa onde habitaba, (que era a da súa primeira esposa María Antonia Pérez, falecida en estrañas circunstancias -morte da que se lle acusou aínda que non se lle puido probar), se abrise, no vecindario xurdiu a natural alarma.
Cumpría descifrar a incógnita, pero, ¿quen se atrevía a forzar a porta da casa que, ao permanecer pechada, envolvíase en néboas de misterio?
Xosé Fernández Pérez “O Xilote” posuía animais de labor, ovellas e galiñas, nas varias cortes, que formaban parte integral da casa de María Antonia na que vivía. Os animais, mordidos pola fame e pola sede, comezaron a rebelarse no seu pecho. Muxidos e balidos desesperados encheron os ámbitos da aldea.
Os veciños, entón apiadados polos sufrimentos daqueles animais, decidíronse a actuar. E unha comisión trasladouse desde Santiago de Parada ata A Caniza, para denunciar o que ocorría ante o Xulgado.
Ante a denuncia, o Xuíz de Instrucción da Caniza trasladouse a Santiago de Parada.
Era indubidable que ao Xilote lle pasaba algo. Seguramente estaba morto dentro dos muros que lle serviron de casa. Imposible, de estar vivo, que non saltase do leito a demandar auxilio para si e coidado para os seus animais, despois de tantas horas transcorridas.
Chegou o Xulgado
O Xuiz entrou polo camiño que da acceso a vivenda do Xilote e a bodega de Joaquina -camiño compartido, que ten aceso a súa vivenda, número 95, por a porta da cociña e por a porta do cuarto do Este, e a bodega da veciña Joaquina Márquez Fernández, número 96, que fica no baixo, no Norte, desa casa-, abriu o portelo colocado entre as dúas columnas pertenecentes a casa do 95, feitas con pedras, que da entrada os pequenos resíos do Xilote, que ten o Sur -entre o camiño compartido que separa da casa da Joaquina e as paredes do sur e o Este da súa casa-, e de alí pasaron a porta da cociña por a que se entra a casa do Xilote, que foi franqueada.
A casa estaba baleira. Toda en orde. Pero o Xilote desaparecera como por arte de maxia.
Dos animais fixéronse cargo os veciños, uns tal Antón, os que lle permitiron seguir utilizando unha das cortes, a que queda na veira do camiño público o Oeste, e o alpentre que queda na outra veira, mentras non aparecera o Xilote ou se fixera cargo dela os heredeiros ou os que autorizara o Xuiz, e da casa e fincas que non vendera, case na súa totalidade pertencían á súa primeira esposa, ao non ter esta herdeiros directos, llas encargou o Xuíz ao veciño Ramón Pérez Lorenzo, alcalde pedáneo naquel tempo. Este e o Xuiz, co paso do tempo, pasáronllas a veciña Carmen Pérez Martínez, familiar directa de María Antonia Pérez, para que esta levantase o embargo da contribución e poidera facerse cargo delas, o mesmo pasou co capital da súa irmá Redosinda que, ausente no estranxeiro, seica lle levantou o embargo da contribución -dunha pequena parte da casa nas Poldras, indivisa cá do Xilote, e un par de veigas por As Poldras e Caldas- outro veciño, un tal Guillermo Cerqueira. E comezaron as pescudas para buscar a Xosé Fernández Pérez “O Xilote”.
Transcorridos dous meses desde que aconteceu o relatado, as pescudas efectuadas nese lapso de tempo non deran o menor resultado.
O Xilote non aparece nin se atopou a menor pegada da súa presencia na bisbarra.
Se cadra uns interrogatorios xeitosos fixesen que algúns veciños aportasen razóns ou motivos nos que basear as sospeitas que teñen de que o Xilote foi víctima dun crime.
Os veciños de Santiago de Parada non se resignan a que fique impune un feito deste calibre e están dispostos a axudar á acción da xustiza.
Os aldeáns están persuadidos de que Xosé Fernández morreu a man airada e teñen a convicción de que o autor ou autores do crime enterraron o cadáver para borrar as pegadas do delicto. As xentes non se explican como a xustiza non esgota todas as posibilidades para pór en claro o misterio en que aparece envolto o asunto.
Pero os aldeáns, debido a ese ancestral temor de “andar na xustiza” son excesivamente parcos nas súas manifestacións á Garda Civil, que continúa as pescudas para aclarar o feito, pero o hermetismo absoluto dos labregos faino complicado.
Se os campesiños dixesen aos gardas algo que entre eles din ao falar da desaparición do Xilote, a estas horas se cadra estivese o misterio aclarado.
Hai quen di que na véspera Xosé Fernández estivo na parroquia de Luneda, pertencente ao termo da Cañiza e limítrofe da de Parada. A tarde do 14 de febreiro e se cadra parte da noite pasouna o Xilote na taberna que en Luneda posúe Xosé Alonso, xogando con dous individuos, un deles veciño de dita Luneda e o outro da freguesía de Mourentán.
Carta de persoa veciña que nos merece absoluto crédito e cuxo nome non é preciso pór ao aire, dinos: "Si, cónstame por razóns obvias, que o 14 de febreiro último, domingo de piñata, o Xilote ocupouse ata as dúas da tarde en enxertar froiteiros dun veciño da Cruz, familiar da primeira muller de Xosé, …..
Ás tres da tarde o Xilote encamiñouse cara o lugar de Veiga de Chan, acompañado de "A Farrapeira", que era amante do suxeito misteriosamente desaparecido.
"A Farrapeira" estivera a esperar polo "Xilote" nun camiño que hai preto da casa na que vivía o presunto asasinado; e segundo declara unha veciña que falou con aquela, o desaparecido abandonou a casa da súa amante o citado 14 de febreiro á posta do sol, sen lle dicir qué rumbo se propoñía tomar".
Chegou a saberse de fidedigna procedencia, que a bo seguro o Xilote non camiñaba o 14 de febreiro, vestido con roupa de faena e calzando zocas, como se deixou dicir, cara a parroquia de Luneda, iso fora o día antes, e motivo de confusión de datas, cando estivo na taberna de Xosé Alonso.
E sábese máis. Sabemos que días antes de se ter eclipsado, o Xilote traballara como carpinteiro en casa do Cristovo, de onde saía con sol en rota cara a súa morada.
Neses días o Xilote daba mostras de preocupación. Semellaba temer algo. Procedía como se presentise que o ameazaba un grave risco. E tan é así que eludía o paso polos piñeirais de Paralonga, como se recease dun atraco ou de cousa peor.
Antecedentes de interese
O asinante dunha carta, veciño e home de recoñecida honorabilidade, non cre que o Xilote fose asasinado na Parroquia de Luneda, pois ninguén, en contra do que se dixo, asegura que o viu nela ou nas súas inmediacións o 14 de febreiro.
Cre mellor que seica o suposto asasinado fose atraído a determinada casa na freguesía de Parada, onde o mataron.
Entendemos, -dinos o asinante da carta- que as pescudas para dar luz a este tenebroso asunto deben iniciarse no sitio onde se supón desapareceu a presunta víctima.
E como o Xilote, segundo os indicios máis dignos de crédito, desapareceu entre os lugares de Veiga de Chan e As Poldras, o fío para desenvolver o intricado enigma hai que tomalo aí.
Traspasamos esta información ao Sr. Xuíz da Caniza, quen quizais vexa nos datos, que aquí se aportan, materia para unha actuación eficaz na obra de dar cumprida satisfacción a un numeroso continxente de veciños que non se resignan a que, por non esgotarse todos os medios de investigación que son factibles á xustiza fique impune un crime que é causa de inquedanza funda e xustificada alarma nesta Bisbarra.
Meses despois, no mes de xullo, as xestións da Garda Civil, dirixidas polo Capitán Escobar deron por resultado o achado do cadáver. O Xilote foi asasinado por unha muller.
Cando xa se cría, dado os meses transcorridos, que o suceso habería de se esvaecer nesa nube que coa complicidade do tempo forman no ambiente rural. os temores dos campesiños a "andar na Xustiza”, o Capitán da Garda Civil de Vigo, don Alfredo Escobar Hortas trasladouse, comisionado, á Bisbarra escenario do presunto crime, decidido a pór en claro o asunto.
Alá, auxiliado polo Oficial don Alfredo Velay, o Cabo don Manuel Gil Galindo -manda o posto de Teis e emprestara os seus servicios na Cañiza- e varios números, o señor Escobar realizou denodados traballos durante tres días e o maior dos éxitos coroou os seus esforzos.
A xestión da Garda Civil deu por resultado, como antes dixemos, o achado do cadáver de Xosé Fernández e a descuberta do autor – autora, pois é unha muller- do crime.
Cando o Capitán Escobar, coa forza ás súas ordes, chegou á parroquia de Santiago de Parada, escenario do crime, dirixiu as súas actuacións con miras ás "Farrapeiras".
As lerias dos veciños sinalaban diversas pistas. A maioría destas dirixíanse cara lugares moi arredados da parroquia de Parada.
De entre todas, a Garda Civil decidiuse pola pista que marcaba como autoras ás "Farrapeiras”. Un estudio de antecedentes e circunstancias, decidiu ao Capitán Escobar a seguir esta rota e o éxito inmediato sancionou os seus traballos.
A base desta pista era a certeza dunha referencia que afirmaba como o Xilote entrou o 14 de febreiro, á tarde, na casa de Consolo e Perfecta Estévez.
O Capitán Escobar practicou un rexistro na casa de Consolo Estévez (a) Farrapeira e a súa filla Perfecta, esta de 28 anos. Consolo fora querida do Xilote antes e durante o matrimonio deste con María Antonia Pérez. Desta relación din, sen que se sepa a ciencia certa, que tiveron un fillo chamado Manuel que emigrou e durante o seu segundo matrimonio con Isaura González, de Luneda, o "Xilote" cambiou de querida á nai, Consolo, pola filla, Perfecta. Fai catro anos, Xilote e Perfecta, filla da Consolo, entaboaron relacións íntimas, que continuaban. A Perfecta ten dúas fillas, unha de seis e outra de catro anos, algúns veciños, poucos, din que a última é filla do Xilote. Está solteira.
A clase de vida que facía o Xilote era causa de que todos os veciños o considerasen un suxeito francamente indesexable.
Efecto dese rexistro foi atopar, soterrado, na corte da casa, sita no lugar de Veiga de Chan, o cadáver do desaparecido.
Estaba sepultado a uns dous palmos de profundidade, no parte dos cochos, cunhas pedras a flor de terra. Descuberto o cadáver, foi relativamente fácil achar a criminal.
O hábil interrogatorio ó que foi sometida Consolo Estévez polo Capitán Escobar, fixo que dita señora se confesase autora do asasinato. Consolo declarou que deu a morte ao Xilote espetándolle un golpe na cabeza cunha eixada. Xosé faleceu.
No curso de todas estas dilixencias, Consolo daba mostras dunha serenidade arrepiante. Presenciaba a escavación con tranquilidade asombrosa. E viron, inconmovibles, como os restos da víctima saían do foxo que elas cavaran na corte.
Un detalle dará idea da serenidade da Farrapeira. Xa desenterrado o cadáver e posto no camiño, Consolo pasou varias veces sobre os restos, sen inmutarse .
O cadáver do Xilote apareceu co cranio completamente estragado e en total estado de descomposición. Sobre el estaba a chaqueta e a pucha de viseira. A chaqueta é negra cadrando coa declaración dos veciños. Non apareceron as zocas que o Xilote calzaba. Tampouco se acharon a machada que usou para partir leña nin as tesoiras que empregou nas faenas de podar.
Mentres tanto Perfecta, aproveitando os minutos en que os gardas realizaban os traballos de escavación, e co pretexto de ir dar o xantar ás súas fillas, desapareceu.
En todo o día do venres non foi vista Perfecta. Era preciso detela e o Capitán Escobar dispensou este servicio. A este efecto na madrugada do sábado dividiuse a forza da Garda Civil en varios grupos para percorrer a bisbarra.
¿Como se cometeu o crime?
En torno aos motivos do crime, ademais da versión procedente das declaracións feitas por Consolo e Perfecta Estévez -as autoras- circulaba a versión de que ao Xilote o mataron para lle roubar unhas 350 pesetas que se dicía levaba consigo, suma procedente dunhas vendas de fincas compradas para Carmen Pérez e da que só se desprendera dunha pequena parte para pagar débedas.
Pero contra a suposición de que o roubo fose móbil do crime, está o feito de que a "Farrapeira" nai, pediu emprestadas, a pouco da desaparición do Xilote 25 pesetas e ademais escribiulle ao fillo ausente en demanda de diñeiro para atender ás súas necesidades.
Como a xente lle falase ás "Farrapeiras" (nai e filla), da desaparición do Xilote, elas contestaban con evasivas.
Por fin, chegouse a convencelas de que puxesen o feito en coñecemento das autoridades; e as "Farrapeiras" non vacilaron en ir Á Cañiza, para dar parte ao Xuíz da desaparición do Xosé Fernández.
Transcorreran nove días desde o día en que se consumara o crime.
Cando Consolo e Perfecta Estévez compareceron ante o Xuíz a denunciar a desaparición do Xilote, a nai, que levaba a palabra, explicouse así: O Xilote estivera a traballar na casa dela o domingo de Piñata, de alá marchou antes da posta do sol, manifestándolles que se ía porque tiña que ventilar un asunto e que ventilado que fose tornaría para atar as viñas.
Engadiu que con anterioridade ela o disuadira de certos propósitos que o Xilote abrigaba; pero entón non o puidera conseguir.
Dixo tamén que o Xilote marchou sen lle facer ningún encargo, o que semellaba indicar que voltaría pronto; pero como os días transcorrían sen ter coñecemento del, acudía para denunciar a súa desaparición.
A última tarde do Xilote
Os veciños de Veigadechan, Xoán Álvarez Gómez e Francisco Gil Novoa, emprestaron ante o Capitán Escobar declaracións que tiveron positiva eficacia na descuberta do crime.
Dixeron que o 14 de febreiro, á tarde, viron o Xilote na morada das "Farrapeiras".
Xosé Fernández apañaba vimes preto da casa e ao pasar eles dixo ao Álvarez que lle axudase para acabar máis pronto. Álvarez negouse para non estragar unha tesoira de poda nova.
Mais tarde vírono no mesmo sitio, partindo leña.
Anoitecía e oíron que a Perfecta lle dicía ao Xilote que había que cortar unhas varas para unha parra, contestando o interfecto que se facía noite e era mellor deixalo para outro día.
Ela insistiu e o Xilote e a Perfecta marcharon a cortar as varas, de onde terían que tornar xa de noite.
Engadiron Álvarez e Xil que o Xilote vestía de negro ou de escuro.
Estas declaracións contradicíanse coas feitas xa polas “Farrapeiras”, as que aseguraban estivera o Xilote ata a noite na súa casa, que mandara buscar viño e que vestía unha chaqueta gris.
Esta contradicción nas declaracións foi o que, ao parecer, decidiu ao Capitán Escobar, a buscar o cadáver na casa das “Farrapeiras” e conseguir o éxito xa sabido.
Respecto á forma en que se cometeu o crime, temos que aternos, por non haber testemuñas, ao declarado por Consolo e Perfecta Estévez.
Das dilixencias practicadas pola Garda Civil, resalta que o asasinato do Xilote se cometeu na forma seguinte:
O 14 de febreiro, despois do traballo, o Xilote estivo como unha media hora máis na morada das "Farrapeiras".
Fíxose consumo de viño e semella ser que o Xilote pegou á Perfecta, porque esta se resistía a certas salvaxes proposicións do seu amante.
O Xilote, fracasado nos seus bárbaros propósitos, marchou da casa irritado.
Pero, á media hora, volveu. As mulleres negáronse a franquearlle a porta, temerosas del, mais o Xilote non desistía da súa pretensión de entrar.
Convencido de que non lle abrirían, Xosé Fernández decidiuse a entrar por unha xanela que dá á cociña.
Cando a escalaba e se botaba inclinado cara dentro, para irromper na vivenda, Consolo, armada cunha eixada, asestoulle un golpe na cabeza e o Xilote caeu sobre o chan da cociña, con vida e non morto. Entón Perfecta rematouno a golpes de machada.
Daquela veu a tráxica e arrepiante faena de dar sepultura ao cadáver. Esta manobra realizouna Perfecta soa, na corte, cavando a foxa coa mesma eixada que empregara Consolo para lle dar o primeiro golpe. Xa de madrugada, acabou a súa tétrica tarefa, indo deitarse .
Consolo e Perfecta non cadraron plenamente nas declaracións emprestadas. Isto fai presumir que non dixeron toda a verdade ou que algunha delas a falseou, en todo ou parte. Sexa como fose a forma en que foi morto o Xilote, o crime foi descuberto gracias ao traslado, en comisión, do Capitán Escobar e a súa equipa Á Cañiza.
En Parada de Achas (A Cañiza) oubo crímens importantes, o máis famoso deles foi o do Xilote, que recibíu este alcume por ter o pelo da coor da barba do millo. Dos datos sacados das diligencias e información que viron a luz naquel tempo, en 1932, se faia a seguinte información.
Historia do crimen do Xilote
O Xilote era natural e veciño da parroquia de Santiago de Parada, a súa casa era nas Poldras, número 111, onde tiña a propiedade dunha casa de planta baixa compartida coa súa irmán, duns 60 metros cadrados e con terrenos o Norte e camiño o Sur, mesmo entre a de Rosa Fernández o Este e a de Manuel Domínguez o Oeste, pero vivía na casa de María Antonia Pérez, na Cruz, número 95 (Os números, daquela, dos camiños empezaban a contar desde a concello, ou sexa desde o norte, desde O Cabo, e polo que se ve este camiño do Cabo estaba ven poboado hasta As Poldras). Cultivaba as leiras pertencentes a esa casa, da súa primeira muller, e algunhas de seu que lle quedaban nas Poldras e As Caldas (destas últimas a meirande parte eran de María Antonia e lindaban cás de Isolina Rocha Pérez –que vivía nas Caldas, número 104, e emigrou a América donde fican os seus descendentes- e as de Marcelino Vázquez). O Xilote, un home con bigote, sempre con sombreiro ou pucha e aínda que non moi alto, con certa elegancia e amante do bo viño. Era o terror das mulleres da parroquia de Parada. Home de toldada historia e de pouco recomendable conducta privada. Era carpinteiro e labrador. Nacera nas Poldras e tiña unha irmá chamada Redosinda que ficara na casa paterna, antes mencionada, e que co paso do tempo emigrara a América.
Estaba casado en segundas nupcias con Isaura González, veciña da parroquia de Luneda. O último matrimonio contraeuno o 9 de abril do ano de 1931.
Isaura, maltratada polo seu home -os veciños lembran que tamén a primeira muller o fora-, abandonou o seu cónxuxe aos seis meses de matrimonio, en setembro do mesmo ano, marchando a Lisboa, onde se contratou como serventa fuxindo do seu home, o Xilote, que estaba pesimamente conceptuado polos seus veciños debido á súa mala conducta.
O Xilote desapareceu o 14 de febreiro, día dos namorados, de 1932 da parroquia de Santiago de Parada, termo da Caniza.
A desaparición de Xosé Fernández foi advertida polos veciños o 15 de febreiro (1932). Os veciños que viron as portas da súa morada permanentemente pechadas mas tempo do normal decidiron formalizar a denuncia.
Nada se sabia del. Desde entón toda parroquia de Santiago de Parada estaba convencida de que fora asasinado e de que o seu cadáver fora sepultado nalgún sitio ignorado.
O Xilote vivía só e como pasaron horas e horas sen que a casa onde habitaba, (que era a da súa primeira esposa María Antonia Pérez, falecida en estrañas circunstancias -morte da que se lle acusou aínda que non se lle puido probar), se abrise, no vecindario xurdiu a natural alarma.
Cumpría descifrar a incógnita, pero, ¿quen se atrevía a forzar a porta da casa que, ao permanecer pechada, envolvíase en néboas de misterio?
Xosé Fernández Pérez “O Xilote” posuía animais de labor, ovellas e galiñas, nas varias cortes, que formaban parte integral da casa de María Antonia na que vivía. Os animais, mordidos pola fame e pola sede, comezaron a rebelarse no seu pecho. Muxidos e balidos desesperados encheron os ámbitos da aldea.
Os veciños, entón apiadados polos sufrimentos daqueles animais, decidíronse a actuar. E unha comisión trasladouse desde Santiago de Parada ata A Caniza, para denunciar o que ocorría ante o Xulgado.
Ante a denuncia, o Xuíz de Instrucción da Caniza trasladouse a Santiago de Parada.
Era indubidable que ao Xilote lle pasaba algo. Seguramente estaba morto dentro dos muros que lle serviron de casa. Imposible, de estar vivo, que non saltase do leito a demandar auxilio para si e coidado para os seus animais, despois de tantas horas transcorridas.
Chegou o Xulgado
O Xuiz entrou polo camiño que da acceso a vivenda do Xilote e a bodega de Joaquina -camiño compartido, que ten aceso a súa vivenda, número 95, por a porta da cociña e por a porta do cuarto do Este, e a bodega da veciña Joaquina Márquez Fernández, número 96, que fica no baixo, no Norte, desa casa-, abriu o portelo colocado entre as dúas columnas pertenecentes a casa do 95, feitas con pedras, que da entrada os pequenos resíos do Xilote, que ten o Sur -entre o camiño compartido que separa da casa da Joaquina e as paredes do sur e o Este da súa casa-, e de alí pasaron a porta da cociña por a que se entra a casa do Xilote, que foi franqueada.
A casa estaba baleira. Toda en orde. Pero o Xilote desaparecera como por arte de maxia.
Dos animais fixéronse cargo os veciños, uns tal Antón, os que lle permitiron seguir utilizando unha das cortes, a que queda na veira do camiño público o Oeste, e o alpentre que queda na outra veira, mentras non aparecera o Xilote ou se fixera cargo dela os heredeiros ou os que autorizara o Xuiz, e da casa e fincas que non vendera, case na súa totalidade pertencían á súa primeira esposa, ao non ter esta herdeiros directos, llas encargou o Xuíz ao veciño Ramón Pérez Lorenzo, alcalde pedáneo naquel tempo. Este e o Xuiz, co paso do tempo, pasáronllas a veciña Carmen Pérez Martínez, familiar directa de María Antonia Pérez, para que esta levantase o embargo da contribución e poidera facerse cargo delas, o mesmo pasou co capital da súa irmá Redosinda que, ausente no estranxeiro, seica lle levantou o embargo da contribución -dunha pequena parte da casa nas Poldras, indivisa cá do Xilote, e un par de veigas por As Poldras e Caldas- outro veciño, un tal Guillermo Cerqueira. E comezaron as pescudas para buscar a Xosé Fernández Pérez “O Xilote”.
Transcorridos dous meses desde que aconteceu o relatado, as pescudas efectuadas nese lapso de tempo non deran o menor resultado.
O Xilote non aparece nin se atopou a menor pegada da súa presencia na bisbarra.
Se cadra uns interrogatorios xeitosos fixesen que algúns veciños aportasen razóns ou motivos nos que basear as sospeitas que teñen de que o Xilote foi víctima dun crime.
Os veciños de Santiago de Parada non se resignan a que fique impune un feito deste calibre e están dispostos a axudar á acción da xustiza.
Os aldeáns están persuadidos de que Xosé Fernández morreu a man airada e teñen a convicción de que o autor ou autores do crime enterraron o cadáver para borrar as pegadas do delicto. As xentes non se explican como a xustiza non esgota todas as posibilidades para pór en claro o misterio en que aparece envolto o asunto.
Pero os aldeáns, debido a ese ancestral temor de “andar na xustiza” son excesivamente parcos nas súas manifestacións á Garda Civil, que continúa as pescudas para aclarar o feito, pero o hermetismo absoluto dos labregos faino complicado.
Se os campesiños dixesen aos gardas algo que entre eles din ao falar da desaparición do Xilote, a estas horas se cadra estivese o misterio aclarado.
Hai quen di que na véspera Xosé Fernández estivo na parroquia de Luneda, pertencente ao termo da Cañiza e limítrofe da de Parada. A tarde do 14 de febreiro e se cadra parte da noite pasouna o Xilote na taberna que en Luneda posúe Xosé Alonso, xogando con dous individuos, un deles veciño de dita Luneda e o outro da freguesía de Mourentán.
Carta de persoa veciña que nos merece absoluto crédito e cuxo nome non é preciso pór ao aire, dinos: "Si, cónstame por razóns obvias, que o 14 de febreiro último, domingo de piñata, o Xilote ocupouse ata as dúas da tarde en enxertar froiteiros dun veciño da Cruz, familiar da primeira muller de Xosé, …..
Ás tres da tarde o Xilote encamiñouse cara o lugar de Veiga de Chan, acompañado de "A Farrapeira", que era amante do suxeito misteriosamente desaparecido.
"A Farrapeira" estivera a esperar polo "Xilote" nun camiño que hai preto da casa na que vivía o presunto asasinado; e segundo declara unha veciña que falou con aquela, o desaparecido abandonou a casa da súa amante o citado 14 de febreiro á posta do sol, sen lle dicir qué rumbo se propoñía tomar".
Chegou a saberse de fidedigna procedencia, que a bo seguro o Xilote non camiñaba o 14 de febreiro, vestido con roupa de faena e calzando zocas, como se deixou dicir, cara a parroquia de Luneda, iso fora o día antes, e motivo de confusión de datas, cando estivo na taberna de Xosé Alonso.
E sábese máis. Sabemos que días antes de se ter eclipsado, o Xilote traballara como carpinteiro en casa do Cristovo, de onde saía con sol en rota cara a súa morada.
Neses días o Xilote daba mostras de preocupación. Semellaba temer algo. Procedía como se presentise que o ameazaba un grave risco. E tan é así que eludía o paso polos piñeirais de Paralonga, como se recease dun atraco ou de cousa peor.
Antecedentes de interese
O asinante dunha carta, veciño e home de recoñecida honorabilidade, non cre que o Xilote fose asasinado na Parroquia de Luneda, pois ninguén, en contra do que se dixo, asegura que o viu nela ou nas súas inmediacións o 14 de febreiro.
Cre mellor que seica o suposto asasinado fose atraído a determinada casa na freguesía de Parada, onde o mataron.
Entendemos, -dinos o asinante da carta- que as pescudas para dar luz a este tenebroso asunto deben iniciarse no sitio onde se supón desapareceu a presunta víctima.
E como o Xilote, segundo os indicios máis dignos de crédito, desapareceu entre os lugares de Veiga de Chan e As Poldras, o fío para desenvolver o intricado enigma hai que tomalo aí.
Traspasamos esta información ao Sr. Xuíz da Caniza, quen quizais vexa nos datos, que aquí se aportan, materia para unha actuación eficaz na obra de dar cumprida satisfacción a un numeroso continxente de veciños que non se resignan a que, por non esgotarse todos os medios de investigación que son factibles á xustiza fique impune un crime que é causa de inquedanza funda e xustificada alarma nesta Bisbarra.
Meses despois, no mes de xullo, as xestións da Garda Civil, dirixidas polo Capitán Escobar deron por resultado o achado do cadáver. O Xilote foi asasinado por unha muller.
Cando xa se cría, dado os meses transcorridos, que o suceso habería de se esvaecer nesa nube que coa complicidade do tempo forman no ambiente rural. os temores dos campesiños a "andar na Xustiza”, o Capitán da Garda Civil de Vigo, don Alfredo Escobar Hortas trasladouse, comisionado, á Bisbarra escenario do presunto crime, decidido a pór en claro o asunto.
Alá, auxiliado polo Oficial don Alfredo Velay, o Cabo don Manuel Gil Galindo -manda o posto de Teis e emprestara os seus servicios na Cañiza- e varios números, o señor Escobar realizou denodados traballos durante tres días e o maior dos éxitos coroou os seus esforzos.
A xestión da Garda Civil deu por resultado, como antes dixemos, o achado do cadáver de Xosé Fernández e a descuberta do autor – autora, pois é unha muller- do crime.
Cando o Capitán Escobar, coa forza ás súas ordes, chegou á parroquia de Santiago de Parada, escenario do crime, dirixiu as súas actuacións con miras ás "Farrapeiras".
As lerias dos veciños sinalaban diversas pistas. A maioría destas dirixíanse cara lugares moi arredados da parroquia de Parada.
De entre todas, a Garda Civil decidiuse pola pista que marcaba como autoras ás "Farrapeiras”. Un estudio de antecedentes e circunstancias, decidiu ao Capitán Escobar a seguir esta rota e o éxito inmediato sancionou os seus traballos.
A base desta pista era a certeza dunha referencia que afirmaba como o Xilote entrou o 14 de febreiro, á tarde, na casa de Consolo e Perfecta Estévez.
O Capitán Escobar practicou un rexistro na casa de Consolo Estévez (a) Farrapeira e a súa filla Perfecta, esta de 28 anos. Consolo fora querida do Xilote antes e durante o matrimonio deste con María Antonia Pérez. Desta relación din, sen que se sepa a ciencia certa, que tiveron un fillo chamado Manuel que emigrou e durante o seu segundo matrimonio con Isaura González, de Luneda, o "Xilote" cambiou de querida á nai, Consolo, pola filla, Perfecta. Fai catro anos, Xilote e Perfecta, filla da Consolo, entaboaron relacións íntimas, que continuaban. A Perfecta ten dúas fillas, unha de seis e outra de catro anos, algúns veciños, poucos, din que a última é filla do Xilote. Está solteira.
A clase de vida que facía o Xilote era causa de que todos os veciños o considerasen un suxeito francamente indesexable.
Efecto dese rexistro foi atopar, soterrado, na corte da casa, sita no lugar de Veiga de Chan, o cadáver do desaparecido.
Estaba sepultado a uns dous palmos de profundidade, no parte dos cochos, cunhas pedras a flor de terra. Descuberto o cadáver, foi relativamente fácil achar a criminal.
O hábil interrogatorio ó que foi sometida Consolo Estévez polo Capitán Escobar, fixo que dita señora se confesase autora do asasinato. Consolo declarou que deu a morte ao Xilote espetándolle un golpe na cabeza cunha eixada. Xosé faleceu.
No curso de todas estas dilixencias, Consolo daba mostras dunha serenidade arrepiante. Presenciaba a escavación con tranquilidade asombrosa. E viron, inconmovibles, como os restos da víctima saían do foxo que elas cavaran na corte.
Un detalle dará idea da serenidade da Farrapeira. Xa desenterrado o cadáver e posto no camiño, Consolo pasou varias veces sobre os restos, sen inmutarse .
O cadáver do Xilote apareceu co cranio completamente estragado e en total estado de descomposición. Sobre el estaba a chaqueta e a pucha de viseira. A chaqueta é negra cadrando coa declaración dos veciños. Non apareceron as zocas que o Xilote calzaba. Tampouco se acharon a machada que usou para partir leña nin as tesoiras que empregou nas faenas de podar.
Mentres tanto Perfecta, aproveitando os minutos en que os gardas realizaban os traballos de escavación, e co pretexto de ir dar o xantar ás súas fillas, desapareceu.
En todo o día do venres non foi vista Perfecta. Era preciso detela e o Capitán Escobar dispensou este servicio. A este efecto na madrugada do sábado dividiuse a forza da Garda Civil en varios grupos para percorrer a bisbarra.
¿Como se cometeu o crime?
En torno aos motivos do crime, ademais da versión procedente das declaracións feitas por Consolo e Perfecta Estévez -as autoras- circulaba a versión de que ao Xilote o mataron para lle roubar unhas 350 pesetas que se dicía levaba consigo, suma procedente dunhas vendas de fincas compradas para Carmen Pérez e da que só se desprendera dunha pequena parte para pagar débedas.
Pero contra a suposición de que o roubo fose móbil do crime, está o feito de que a "Farrapeira" nai, pediu emprestadas, a pouco da desaparición do Xilote 25 pesetas e ademais escribiulle ao fillo ausente en demanda de diñeiro para atender ás súas necesidades.
Como a xente lle falase ás "Farrapeiras" (nai e filla), da desaparición do Xilote, elas contestaban con evasivas.
Por fin, chegouse a convencelas de que puxesen o feito en coñecemento das autoridades; e as "Farrapeiras" non vacilaron en ir Á Cañiza, para dar parte ao Xuíz da desaparición do Xosé Fernández.
Transcorreran nove días desde o día en que se consumara o crime.
Cando Consolo e Perfecta Estévez compareceron ante o Xuíz a denunciar a desaparición do Xilote, a nai, que levaba a palabra, explicouse así: O Xilote estivera a traballar na casa dela o domingo de Piñata, de alá marchou antes da posta do sol, manifestándolles que se ía porque tiña que ventilar un asunto e que ventilado que fose tornaría para atar as viñas.
Engadiu que con anterioridade ela o disuadira de certos propósitos que o Xilote abrigaba; pero entón non o puidera conseguir.
Dixo tamén que o Xilote marchou sen lle facer ningún encargo, o que semellaba indicar que voltaría pronto; pero como os días transcorrían sen ter coñecemento del, acudía para denunciar a súa desaparición.
A última tarde do Xilote
Os veciños de Veigadechan, Xoán Álvarez Gómez e Francisco Gil Novoa, emprestaron ante o Capitán Escobar declaracións que tiveron positiva eficacia na descuberta do crime.
Dixeron que o 14 de febreiro, á tarde, viron o Xilote na morada das "Farrapeiras".
Xosé Fernández apañaba vimes preto da casa e ao pasar eles dixo ao Álvarez que lle axudase para acabar máis pronto. Álvarez negouse para non estragar unha tesoira de poda nova.
Mais tarde vírono no mesmo sitio, partindo leña.
Anoitecía e oíron que a Perfecta lle dicía ao Xilote que había que cortar unhas varas para unha parra, contestando o interfecto que se facía noite e era mellor deixalo para outro día.
Ela insistiu e o Xilote e a Perfecta marcharon a cortar as varas, de onde terían que tornar xa de noite.
Engadiron Álvarez e Xil que o Xilote vestía de negro ou de escuro.
Estas declaracións contradicíanse coas feitas xa polas “Farrapeiras”, as que aseguraban estivera o Xilote ata a noite na súa casa, que mandara buscar viño e que vestía unha chaqueta gris.
Esta contradicción nas declaracións foi o que, ao parecer, decidiu ao Capitán Escobar, a buscar o cadáver na casa das “Farrapeiras” e conseguir o éxito xa sabido.
Respecto á forma en que se cometeu o crime, temos que aternos, por non haber testemuñas, ao declarado por Consolo e Perfecta Estévez.
Das dilixencias practicadas pola Garda Civil, resalta que o asasinato do Xilote se cometeu na forma seguinte:
O 14 de febreiro, despois do traballo, o Xilote estivo como unha media hora máis na morada das "Farrapeiras".
Fíxose consumo de viño e semella ser que o Xilote pegou á Perfecta, porque esta se resistía a certas salvaxes proposicións do seu amante.
O Xilote, fracasado nos seus bárbaros propósitos, marchou da casa irritado.
Pero, á media hora, volveu. As mulleres negáronse a franquearlle a porta, temerosas del, mais o Xilote non desistía da súa pretensión de entrar.
Convencido de que non lle abrirían, Xosé Fernández decidiuse a entrar por unha xanela que dá á cociña.
Cando a escalaba e se botaba inclinado cara dentro, para irromper na vivenda, Consolo, armada cunha eixada, asestoulle un golpe na cabeza e o Xilote caeu sobre o chan da cociña, con vida e non morto. Entón Perfecta rematouno a golpes de machada.
Daquela veu a tráxica e arrepiante faena de dar sepultura ao cadáver. Esta manobra realizouna Perfecta soa, na corte, cavando a foxa coa mesma eixada que empregara Consolo para lle dar o primeiro golpe. Xa de madrugada, acabou a súa tétrica tarefa, indo deitarse .
Consolo e Perfecta non cadraron plenamente nas declaracións emprestadas. Isto fai presumir que non dixeron toda a verdade ou que algunha delas a falseou, en todo ou parte. Sexa como fose a forma en que foi morto o Xilote, o crime foi descuberto gracias ao traslado, en comisión, do Capitán Escobar e a súa equipa Á Cañiza.
viernes 15 de enero de 2010
LA ÚNICA GRAN SALA DE BAILE POPULAR QUE QUEDA EN VIGO ES LA PALMERA
Con el fin de que se adapte la Sala de Fiestas LA PALMERA para mayor comodidad de las personas de la tercera edad y para personas discapacitadas se ha creado un importante grupo, de más de un tres millares de personas, que se autodenominan “AMIGOS DE LA PALMERA” y que con espíritu joven reclaman que se acaben cuanto antes las obras de adaptación y se abra la sala para evitar tener que trasladarse fuera de Vigo para disfrutar de un baile. Este grupo de amigos de La Palmera está apoyado por diversas asociaciones importantes de la ciudad, entre otras muchas, por la Federación Viguesa de Peñas Recreativas El Olivo, por la asociación de calidad de vida y tercera edad ACUDECO, por la asociación cultural GRAN VIGO, por el Grupo de Ecología Científica GECMA, por asociaciones de discapacitados, por asociaciones y comunidad de monte de Cabral, por la Asociación de Vecinos de Lavadores, etc., etc.
En estos tiempos de crisis la reapertura de salas de fiestas históricas son un hecho, muestra cómo en Galicia, en cada municipio, los locales con orquesta vuelven a estar de moda entre jóvenes y mayores.
Las salas de fiestas resurgen de sus cenizas en los distintos puntos de Galicia y las orquestas vuelven a copar unos espacios que comenzaron a abandonar a principios de los ochenta eclipsadas por los ritmos que marcaban los pinchadiscos. Solo algunas de esas salas de bailes: como La Palmera, en Vigo, La Flor, en Montouto, Lenon, en A Estrada, El Globo, en Betanzos,..…., lograron sobrevivir al cambio. La Palmera la más grande y cómoda, con infinidad de mesas, que es ahora la decana de las salas de fiestas gallegas, piensa reanudar su actividad después de la adaptación que han solicitado al Concello de Vigo para inaugurar su nuevo look después de casi un siglo de actividad, desde su apertura allá por 1920, tiempo en el que no le ha fallado nunca a su público. Hay familias en el barrio de Lavadores, que se conocieron y formaron en esta sala de fiestas, que están deseosas de que se terminen cuanto antes sus obras, e incluso sus hijos también. Algunos nos dicen que, “las orquestas, cuando suben al escenario, nos reconocen. Nos llaman por el nombre o nos dedican canciones. Por ahora tenemos que conformarnos con ir a Pontevedra, a La Luna, que también es grande y cómoda pero nos queda un poco lejos para nuestra edad”.
En Vigo existían salas de baile de “todos los colores” y tamaños, aunque las más importantes eran Las Cabañas y La Palmera. Esta última autorizada por las distintas administraciones y por la AGRUPACIÓN DE SALAS DE BAILE Y DISCOTECAS, como Sala de Baile, según se puede comprobar en el Registro Histórico Provincial, en la página nº 3 de ENTIDADES EN POSESIÓN DEL CARNET DE EMPRESAS RESPONSABLES Y DEBIDAMENTE AUTORIZADAS, a nombre de D. Fernando Echegaray Villar, Sala La Palmera, Ramón Nieto-Barreiro, Vigo. Por estas salas pasaron cantidad de orquestas de la época, como Radio Vigo, Florida, Estrella del Jazz, El Chacal, Poseiro, Bastos y otras muchas que marcaron una época importantísima en nuestra ciudad. Orquestas y Salas que han sido hitos en la historia de la diversión y el ocio de nuestra ciudad.
LA PALMERA
Si una de las salas de baile merece destacarse, en Vigo, con especial morriña y cariño, y que es la única que se mantiene en pie tal y como era desde principios del siglo pasado hasta la actualidad, y en perfecto estado, ésa es La Palmera, quizá la más grande entre las grandes. Autorizada por el Concello de Lavadores, en la antigua carretera de Villacastín a Vigo, actualmente Avenida de Ramón Nieto, abría las instalaciones cuando comenzaba a andar el siglo XX, funcionando con una pista al aire libre y dos salas bajo cubierta, con generosos servicios para damas y caballeros, siendo su segundo propietario, a partir de 1940, D. Augusto Echegaray Davila que amplió el salón principal de baile, ya como avenida de Ramón Nieto, donde se conserva tal cual, quedando conformada, dentro del parque de recreo, por una pista cubierta de unos 800 metros cuadrados, otra también cubierta de 300 metros, los servicios de 100 metros, una entrada de 62 metros cuadrados, unos almacenes al lado de la entrada de unos 250 m, varias salidas de emergencia a la Calle Fuente Oscura, a Ramón Nieto y a un jardín o pista al aire libre de más de 1000 metros cuadrados, en la parte trasera, a parte de otras dependencia . En la actualidad se conserva en perfecto estado con sus oficinas, barras, escenario, camerino, baños, pistas de baile, accesos para minusválidos, vestuarios, guardarropas, varias salidas de emergencia, etc, EN UN INMUEBLE DE PLANTA BAJA DE USO EXCLUSIVO, después de la adaptación realizada en 1971, supervisada por el arquitecto D. Alberto de Cominges Molina . En la parte trasera aún se conserva la palmera que da nombre a esta sala.
La Palmera autorizada por Gobierno Civil de Pontevedra, encargado de las autorizaciones de actividades en base a Reglamento de Espectáculos Públicos, a abrir los miércoles, jueves, domingos y festivos, vienen realizando bailes de fin de año, fiestas de reyes y algunos otros festejos, mítines y celebraciones de empresas y colectivos sociales como por ejemplo los realizados por: los empleados de Citroën, B 52, etc, etc, en los años 1999, 2000, 2001, etc. Pero los Amigos de La Palmera, los vecinos de Lavadores y distintos colectivo pretenden que después de la adaptación solicitada se habrá cotidianamente.
Sobre esta Sala aparece una anotación en la Guía General del Comercio de 1943, como Jardín de Recreo junto a Las Cabañas, La Cruz Blanca y otros. A partir de los años 60 fueron sus hijos Augusto y Fernando Echegaray Villar quienes la administran. Como dato podemos decir que esta Sala era la que más contribuía en el Gremio Local de Salas de Baile con 146.072.- pesetas, siendo la que menos cotizaba La Florida con 5981 pesetas. Al mismo tiempo La Palmera que llegó a tener en nómina, aparte de los camareros y demás empleados, 6 músicos hasta los años 80, cotizaba al impuesto del 5% sobre espectáculos públicos 23.885.- pesetas.
Como anécdota decir que también recibió alguna multa. En 1935 el Inspector Técnico del Timbre, D. Manuel Colmeiro y Rey, multó a la Sala de Fiesta La Palmera con 12,20 pesetas.
AMIGOS DE LA PALMERA nos comentan que: “creemos que las salas de baile mantuvieron un protagonismo social y fueron una enseña de tal magnitud que es necesario restablecer. Un gran número de vigueses que disfrutan de su juventud de plata lo están demandando y se sienten huérfanos sin estos espacios donde departir, donde bailar, donde preguntarse por su tos, donde mantener contactos con sus amigos, sus colegas de toda la vida, un lugar donde algunos se enamoraron y otros esperan volver a hacerlo, porque se sienten vivos y no quieren cerrar la historia de su vida apalancados en sus casas, muertos en vida junto al brasero de la mesa camilla, con el vago recuerdo de los buenos tiempos diluyéndose. Vigo y estos vigueses merecen que se recuperen las salas de baile de los mayores, de los menos mayores, de todos los que se quieren divertir de manera sana, con respeto y decoro”.
Para ello piden a voz en grito que el alcalde y el Concello de Vigo presionen para que cuanto antes se hagan las adaptaciones necesarias y se vuelva a abrir LA PALMERA, tal y como es, en las mismas instalaciones, con el mismo aforo y espacio sin que se impida la vuelta a la actividad de este lugar de ocio entrañable, tan solicitado y extrañado ahora, al ser la única sala antigua que queda en pie. Y según nos comentan los mayores del barrio “el único espacio que se adapta a nuestras necesidades y que además ayudaría a la reactivación de la vida social y económica del barrio”.
En estos tiempos de crisis la reapertura de salas de fiestas históricas son un hecho, muestra cómo en Galicia, en cada municipio, los locales con orquesta vuelven a estar de moda entre jóvenes y mayores.
Las salas de fiestas resurgen de sus cenizas en los distintos puntos de Galicia y las orquestas vuelven a copar unos espacios que comenzaron a abandonar a principios de los ochenta eclipsadas por los ritmos que marcaban los pinchadiscos. Solo algunas de esas salas de bailes: como La Palmera, en Vigo, La Flor, en Montouto, Lenon, en A Estrada, El Globo, en Betanzos,..…., lograron sobrevivir al cambio. La Palmera la más grande y cómoda, con infinidad de mesas, que es ahora la decana de las salas de fiestas gallegas, piensa reanudar su actividad después de la adaptación que han solicitado al Concello de Vigo para inaugurar su nuevo look después de casi un siglo de actividad, desde su apertura allá por 1920, tiempo en el que no le ha fallado nunca a su público. Hay familias en el barrio de Lavadores, que se conocieron y formaron en esta sala de fiestas, que están deseosas de que se terminen cuanto antes sus obras, e incluso sus hijos también. Algunos nos dicen que, “las orquestas, cuando suben al escenario, nos reconocen. Nos llaman por el nombre o nos dedican canciones. Por ahora tenemos que conformarnos con ir a Pontevedra, a La Luna, que también es grande y cómoda pero nos queda un poco lejos para nuestra edad”.
En Vigo existían salas de baile de “todos los colores” y tamaños, aunque las más importantes eran Las Cabañas y La Palmera. Esta última autorizada por las distintas administraciones y por la AGRUPACIÓN DE SALAS DE BAILE Y DISCOTECAS, como Sala de Baile, según se puede comprobar en el Registro Histórico Provincial, en la página nº 3 de ENTIDADES EN POSESIÓN DEL CARNET DE EMPRESAS RESPONSABLES Y DEBIDAMENTE AUTORIZADAS, a nombre de D. Fernando Echegaray Villar, Sala La Palmera, Ramón Nieto-Barreiro, Vigo. Por estas salas pasaron cantidad de orquestas de la época, como Radio Vigo, Florida, Estrella del Jazz, El Chacal, Poseiro, Bastos y otras muchas que marcaron una época importantísima en nuestra ciudad. Orquestas y Salas que han sido hitos en la historia de la diversión y el ocio de nuestra ciudad.
LA PALMERA
Si una de las salas de baile merece destacarse, en Vigo, con especial morriña y cariño, y que es la única que se mantiene en pie tal y como era desde principios del siglo pasado hasta la actualidad, y en perfecto estado, ésa es La Palmera, quizá la más grande entre las grandes. Autorizada por el Concello de Lavadores, en la antigua carretera de Villacastín a Vigo, actualmente Avenida de Ramón Nieto, abría las instalaciones cuando comenzaba a andar el siglo XX, funcionando con una pista al aire libre y dos salas bajo cubierta, con generosos servicios para damas y caballeros, siendo su segundo propietario, a partir de 1940, D. Augusto Echegaray Davila que amplió el salón principal de baile, ya como avenida de Ramón Nieto, donde se conserva tal cual, quedando conformada, dentro del parque de recreo, por una pista cubierta de unos 800 metros cuadrados, otra también cubierta de 300 metros, los servicios de 100 metros, una entrada de 62 metros cuadrados, unos almacenes al lado de la entrada de unos 250 m, varias salidas de emergencia a la Calle Fuente Oscura, a Ramón Nieto y a un jardín o pista al aire libre de más de 1000 metros cuadrados, en la parte trasera, a parte de otras dependencia . En la actualidad se conserva en perfecto estado con sus oficinas, barras, escenario, camerino, baños, pistas de baile, accesos para minusválidos, vestuarios, guardarropas, varias salidas de emergencia, etc, EN UN INMUEBLE DE PLANTA BAJA DE USO EXCLUSIVO, después de la adaptación realizada en 1971, supervisada por el arquitecto D. Alberto de Cominges Molina . En la parte trasera aún se conserva la palmera que da nombre a esta sala.
La Palmera autorizada por Gobierno Civil de Pontevedra, encargado de las autorizaciones de actividades en base a Reglamento de Espectáculos Públicos, a abrir los miércoles, jueves, domingos y festivos, vienen realizando bailes de fin de año, fiestas de reyes y algunos otros festejos, mítines y celebraciones de empresas y colectivos sociales como por ejemplo los realizados por: los empleados de Citroën, B 52, etc, etc, en los años 1999, 2000, 2001, etc. Pero los Amigos de La Palmera, los vecinos de Lavadores y distintos colectivo pretenden que después de la adaptación solicitada se habrá cotidianamente.
Sobre esta Sala aparece una anotación en la Guía General del Comercio de 1943, como Jardín de Recreo junto a Las Cabañas, La Cruz Blanca y otros. A partir de los años 60 fueron sus hijos Augusto y Fernando Echegaray Villar quienes la administran. Como dato podemos decir que esta Sala era la que más contribuía en el Gremio Local de Salas de Baile con 146.072.- pesetas, siendo la que menos cotizaba La Florida con 5981 pesetas. Al mismo tiempo La Palmera que llegó a tener en nómina, aparte de los camareros y demás empleados, 6 músicos hasta los años 80, cotizaba al impuesto del 5% sobre espectáculos públicos 23.885.- pesetas.
Como anécdota decir que también recibió alguna multa. En 1935 el Inspector Técnico del Timbre, D. Manuel Colmeiro y Rey, multó a la Sala de Fiesta La Palmera con 12,20 pesetas.
AMIGOS DE LA PALMERA nos comentan que: “creemos que las salas de baile mantuvieron un protagonismo social y fueron una enseña de tal magnitud que es necesario restablecer. Un gran número de vigueses que disfrutan de su juventud de plata lo están demandando y se sienten huérfanos sin estos espacios donde departir, donde bailar, donde preguntarse por su tos, donde mantener contactos con sus amigos, sus colegas de toda la vida, un lugar donde algunos se enamoraron y otros esperan volver a hacerlo, porque se sienten vivos y no quieren cerrar la historia de su vida apalancados en sus casas, muertos en vida junto al brasero de la mesa camilla, con el vago recuerdo de los buenos tiempos diluyéndose. Vigo y estos vigueses merecen que se recuperen las salas de baile de los mayores, de los menos mayores, de todos los que se quieren divertir de manera sana, con respeto y decoro”.
Para ello piden a voz en grito que el alcalde y el Concello de Vigo presionen para que cuanto antes se hagan las adaptaciones necesarias y se vuelva a abrir LA PALMERA, tal y como es, en las mismas instalaciones, con el mismo aforo y espacio sin que se impida la vuelta a la actividad de este lugar de ocio entrañable, tan solicitado y extrañado ahora, al ser la única sala antigua que queda en pie. Y según nos comentan los mayores del barrio “el único espacio que se adapta a nuestras necesidades y que además ayudaría a la reactivación de la vida social y económica del barrio”.
jueves 23 de abril de 2009
Día de la Tierra
Nelly Pérez Giráldez: “Tenemos la responsabilidad, el deber y el poder para cambiar las cosas y transmitir a nuestros gobernantes las inquietudes y preocupaciones en temática ambiental, con el fin de que las siguientes generaciones puedan seguir disfrutando de nuestro planeta”
La presidenta del Grupo de Ecología Científica de Galicia, Nelly Pérez Giráldez, manifestó que “hoy es un día especial para motivar y sensibilizar a la población, especialmente a los jóvenes y a los alumnos, en el cuidado de la tierra y en ese sentido GECMA está realizando permanentemente actividades. Así como informando del adecuado uso de los desechos y su reciclaje: vidrio, plástico, madera, cartón, papel, pilas y otra serie de desechos, los que pueden reciclarse y ser reutilizados”.
Continúo diciendo que: “Hoy 22 de abril celebramos a nivel internacional el Día de la Tierra. Todos sabemos que uno de sus promotores es el senador y activista ambiental estadounidense Gaylord Nelson, el cual promulgó este día para crear una conciencia común a los problemas de la contaminación, la conservación de la biodiversidad y otras preocupaciones ambientales para proteger la Tierra.
Hoy es esa fecha en la que todos debemos recordar la importancia de opinar sobre el planeta que habitamos, y que no debe quedarse en una acción puntual de un día, sino que debe aplicarse a todos los días para que las siguientes generaciones puedan disfrutar de nuestro planeta tal y como lo conocemos.
GECMA, en este día, y otras organizaciones ecologistas, medioambientales y personas, desarrollan actividades para promover el reciclaje, así como también diversas actividades que ayuden a conservar nuestro planeta y evitar el calentamiento global. Empezando por cosas tan simples como no arrojar, cuando vamos en un vehículo o a pie, una botella que generalmente es de vidrio, plástico o cartón (refresco, leche, agua, cerveza, gaseosa, …) -generalmente una hoja de papel tarde un año en desintegrarse, sin embargo la botella de vidrio,…, tarda hasta 4.000 años en desintegrarse-. Ahora bien si cada habitante dice “que es una botellita” el mundo se convierte en un completo basurero que es lo que está próximo a suceder si la gente no toma conciencia de sus acciones, por que no es suficiente que por un lado haya cientos de personas recogiendo basura y reciclando, si por el otro hay millones arrogando desperdicios diariamente. Por ello desde GECMA queremos invitar a todos los ciudadanos para que reflexionen sobre el calentamiento global, producto de nuestra inconsciencia, que está destruyendo el planeta, o como pensamos dejárselo a nuestros hijos el día de mañana.
Por ello es necesario pensar que todos y cada uno de nosotros tenemos la responsabilidad y el poder para cambiar las cosas, así como el deber de transmitir a nuestros gobernantes las inquietudes y preocupaciones en temática ambiental”.
La presidenta del Grupo de Ecología Científica de Galicia, Nelly Pérez Giráldez, manifestó que “hoy es un día especial para motivar y sensibilizar a la población, especialmente a los jóvenes y a los alumnos, en el cuidado de la tierra y en ese sentido GECMA está realizando permanentemente actividades. Así como informando del adecuado uso de los desechos y su reciclaje: vidrio, plástico, madera, cartón, papel, pilas y otra serie de desechos, los que pueden reciclarse y ser reutilizados”.
Continúo diciendo que: “Hoy 22 de abril celebramos a nivel internacional el Día de la Tierra. Todos sabemos que uno de sus promotores es el senador y activista ambiental estadounidense Gaylord Nelson, el cual promulgó este día para crear una conciencia común a los problemas de la contaminación, la conservación de la biodiversidad y otras preocupaciones ambientales para proteger la Tierra.
Hoy es esa fecha en la que todos debemos recordar la importancia de opinar sobre el planeta que habitamos, y que no debe quedarse en una acción puntual de un día, sino que debe aplicarse a todos los días para que las siguientes generaciones puedan disfrutar de nuestro planeta tal y como lo conocemos.
GECMA, en este día, y otras organizaciones ecologistas, medioambientales y personas, desarrollan actividades para promover el reciclaje, así como también diversas actividades que ayuden a conservar nuestro planeta y evitar el calentamiento global. Empezando por cosas tan simples como no arrojar, cuando vamos en un vehículo o a pie, una botella que generalmente es de vidrio, plástico o cartón (refresco, leche, agua, cerveza, gaseosa, …) -generalmente una hoja de papel tarde un año en desintegrarse, sin embargo la botella de vidrio,…, tarda hasta 4.000 años en desintegrarse-. Ahora bien si cada habitante dice “que es una botellita” el mundo se convierte en un completo basurero que es lo que está próximo a suceder si la gente no toma conciencia de sus acciones, por que no es suficiente que por un lado haya cientos de personas recogiendo basura y reciclando, si por el otro hay millones arrogando desperdicios diariamente. Por ello desde GECMA queremos invitar a todos los ciudadanos para que reflexionen sobre el calentamiento global, producto de nuestra inconsciencia, que está destruyendo el planeta, o como pensamos dejárselo a nuestros hijos el día de mañana.
Por ello es necesario pensar que todos y cada uno de nosotros tenemos la responsabilidad y el poder para cambiar las cosas, así como el deber de transmitir a nuestros gobernantes las inquietudes y preocupaciones en temática ambiental”.
viernes 10 de abril de 2009
La historia política desconocida, para algunos, de A Cañiza o el homenaje a una mujer precursora: María Gómez “Puri”.
Nelly Pérez Giráldez
La Cañiza municipio de la provincia de Pontevedra, es la capital de la Comarca de Paradanta. Está situado a 60 km de la capital provincial. Su economía se centra principalmente en la hostelería, la ganadería vacuna y porcina y la producción de jamones, así como cierta industria que adquiere cada vez más importancia en su polígono industrial. En la actualidad cuenta con empresas nacionales y extranjeras. Su monumento más representativo es el santuario de la Virgen de la Franqueira y los restos de un antiguo monasterio cisterciense dedicado a San Benito. Posee una población de casi 7.000 habitantes, distribuida en 9 Parroquias: As Achas (San Sebastián), A Cañiza (Santa Teresa), O Couto (San Bartolomeu), A Franqueira (Santa María), Luneda (Santa María), Oroso (Santa María), Parada de Achas (Santiago), Petán (San Xián) y Valeixe (Santa Cristina), sobre una superficie: 108,1 km².
Hoy hablaremos de la historia política de esta Villa del Jamón que dio, en Galicia, a la única mujer alcalde en la II República: María Purificación Gómez González, Puri como le llamaban en mi familia, fue condenada junto con los miembros del partido socialista fusilados en la ciudad de Vigo el 31 de octubre de 1936: Antonio Mojón Vázquez y Jesús Eugenio Pérez Pérez, maestros, Justo Moure Giráldez, propietario del Bar El Paraíso y teniente alcalde, y Tirso Gómez Freijido, industrial latonero, que tras ser sometidos a consejo de guerra fueron condenados a muerte por el “delito de Rebelión”. En este juicio llevado a cabo por los sublevados, los verdaderos rebelados contra la legalidad vigente, contra la República, también se condenó a muerte a Puri, María Gómez González, alcaldesa de A Cañiza. A ella le conmutaron la pena máxima por cadena perpetua, igual que a los que con ellos fueron condenados, en el Consejo de Guerra del 10 de octubre de 1936, mis tíos: Enrique Giráldez, concejal y Dámaso Giráldez, profesor. Además de a José Ares Sánchez, Domingo Filgueira Araujo, Jesús Eugenio Pérez Pérez, José Valeiras Rocha, Narciso Souto González, José Piñeiro Otero, Jaime Lourido Álvarez, Jesús Lourido Álvarez, Modesto Álvarez Ferreiro, Alfonso Teijeira Vázquez, Germán Teijeira Moure, Enrique Souto González, José Vázquez Álvarez, Julio Faro Iglesias, Rafael Vázquez Estévez, Antonio Álvarez Ferreiro, José Gil Álvarez y Américo Troitiño Vázquez, todos ellos vecinos de la Cañiza. La moraleja es que ese veredicto había contado con el voto en contra del presidente del Consejo por no encontrar gravedad en los hechos demostrados, recomendando reclusión perpetua. Como podemos ver a algunos le comutaron la pena de muerte por la de cadena perpetua, pero a los otros los fusilaron.
No hace mucho tiempo los familiares y amigos de los fusilados de A Cañiza celebraron un acto, de justicia, para devolver la dignidad a estos homenajeados y para cerrar un capítulo de silencio que ya ha durado demasiado, más de 70 oscuros años.
María Purificación Gómez González
María Purificación Gómez González alcaldesa de la Cañiza en la II República, la única mujer que ejerció ese cargo en toda Galicia durante ese período, permaneció escondida cariñosamente en la memoria de los suyos, mientras que el régimen la hizo desaparecer de la historia. Llegó la hora de que se muestre tal como fue y de que se presente a todos para recuperar el sitio que le pertenece por derecho.
Puri nació el 6 de febrero de 1905. Era hija de Vicente Gómez, ingeniero de vías y obras, y de María González. Aficionada por la por la poesía, escribió poemas, algunos de ellos publicados en la prensa comarcal, le gustaba ir a las reuniones culturales que tenían lugar en los años veinte en la ciudad de Vigo. Su gran admiración por Don Manuel Azaña despertó su vocación política y las ideas republicanas germinaron en ella. Persona moderada y con la firme creencia de que hacía falta justicia social, trabajo, pan y educación para el pueblo. No era una revolucionaria como a pintaron, tan sólo quería mejorar la calidad de vida de sus conciudadanos. Pensó que para cambiar las cosas era necesario participar de la vida política. En ese tiempo, Puri, tenía 29 años, estaba casada con José, maestro nacional de la escuela parroquial de Parada, en la Cañiza, y tenía 4 hijos, Araceli, José, Vicente y Alicia. Su fuerte personalidad y su espíritu inquieto hicieron de ella una mujer atípica en aquellos años, no por extravagante, ni siquiera por querer ser bandera de nada, tan sólo por hacer su camino independientemente de su papel de esposa y madre sin dejar de ocuparse de los asuntos domésticos. Precursora del modelo de mujer y madre trabajadora actual.
Llegan las elecciones municipales del 16 de febrero de 1936, María se presenta a la convocatoria por su partido, madre ella no sabía que el triunfo de la Frente Popular cambiaría su vida radicalmente. El 14 de marzo tiene lugar un pleno en el municipio de la Cañiza en el que se lleva una votación secreta para elegir el alcalde; su resultado da lugar a un hecho histórico en Galicia, Puri se convierte en la nueva alcaldesa con Justo Moure Giráldez, como teniente alcalde, y Enrique Giráldez Piña, concejal de Economía, que representaban al Partido Socialista. La alcaldesa era recta, responsable, honrada y trabajadora, sabía que su postura política y su condición de mujer le servían para estar en el punto de mira.
El 31 de mayo hay un gran mitin en la plaza de la villa, los oradores, entre ellos Víctor Fraiz, hablaron del “peligro fascista para la República” y de la necesidad de la unión del pueblo para defenderla. El mitin fue premonitorio de lo que pasaría el 18 de julio, el Alzamiento militar llevado a cabo contra el gobierno legítimo y democrático. A las 10 de la mañana del día 21 de julio, las fuerzas de la Compañía de Asalto de Pontevedra entran en la Cañiza haciéndose con el municipio ordenando armar a los simpatizantes del movimiento militar. En este momento Puri es detenida y trasladada a la prisión de Ribadavia, en ese instante se entera del peligro que corre su vida, cuando paran al llegar a Melón y oye como un guardián le dice a otro “¿vamos a mear por ellos?”. Hasta entonces María sólo pensaba en hacer arqueo de caja para dejar todo en orden a los que habían venido tomar el municipio, su concepto de la ética y honradez profesional estaba por encima de las circunstancias. De Ribadavia la pasaron a la prisión de Vigo, y también estuvo en Tui donde la habían trasladado para ser interrogada.
Puri y los demás detenidos, los otros miembros del partido socialista, los ingresan en prisión de la calle del Príncipe, allí pasa los días nerviosa, con la sentencia de muerte como una espada de Damocles sobre su cabeza. Compartió prisión con Purita, de 18 años, hija del alcalde vigués Martínez Garrido, a quien no olvidó. La hermana de Purita, Josefina, era la que hacía de correo para las presas pues tenía unas trenzas muy largas donde agachaban notas que entraban y salían de la prisión. Nadie sospechaba de una niña tan pequeña por eso la dejaban pasar.
No quisiera terminar este pequeño relato sin hacerme eco de las palabras de Antonio Mojón Vázquez
El día 31 de octubre a las 16 horas en las inmediaciones del castillo del Castro ejecutaron, el régimen franquista asesino, a Tirso y Jesús, ambos de 49 años, casados y con hijos; Justo, de 27 años, casado con tres hijos pequeños, y Antonio de 21 años, soltero. Todos ellos buenas personas, idealistas y que no hicieron mal a nadie, sólo habían sido culpables de tener un sueño y de ser leales a la República y a la legalidad.
“Xa estamos todos sentados. Somos case trinta persoas do mesmo concello, agardando que outros decidan que será de nós. Xa queda menos tempo para desfacernos da angustia, da incerteza. Ninguén quere perder a esperanza e anhelan que o pesadelo remate axiña. Síntome como no mundo do revés, van xulgarnos aqueles que terían que ser xulgados.
Len e len. Contra todos teñen algunha cousa. Como terxiversan os feitos. Como menten. Aínda non me nomearon, esqueceríanme?, qué poderán alegar na miña contra, se eu non fixen nada”.
CONSIDERANDO.- Que a los mismos efectos y en lo que se refiere al procesado ANTONIO MOJÓN VÁZQUEZ, tiene también en cuenta el Consejo la mayor trascendencia que en este procesado por su cultura y profesión de maestro nacional encierran los hechos por el realizados ya que en su calidad personal necesariamente ha de ejercer influencia evidente sobre aquellos que le rodeaban entre los cuales es indiscutible tiene el cargo, prestigio y autoridad. -Transcripción literal.
“Vaia, a miña falta é ser mestre. Eu que non me comportara de maneira violenta, acúsanme por ser docente. No son tan parvos, decatáranse de que o ensino é un instrumento moi poderoso. Cultura para o pobo famento de coñecemento, para sacalo do engano e do sometemento, eso si mete medo aos que queren impoñer un sistema de opresión pola forza.
Tan orgullosos que estaban todos de min. Con 17 anos mestre, aos 20 anos con escola propia, en Campo Mojado, Asturias. Se non viñera pasar as vacacións na casa, pode que non me atopara nesta situación. ¿Cómo estarán os meus alumnos?, ¿e as súas familias?, ¿resistirán os asturianos?. Agora van ler as condenas ¿cántos anos de cadea terei que sufrir?”.
FALLAMOS que debemos condenar y condenamos a cada uno de los procesados MARIA GOMEZ GONZALEZ, JESUS EUGENIO PÉREZ PÉREZ, TIRSO GOMEZ FREIJIDO Y ANTONIO MOJON VAZQUEZ Y JUSTO MOURE a la pena de muerte.
“¡Pena de morte!, pero ¿por qué?. Eu mesmo entregueime, non quería que fixeran dano a meu pai ou a meus irmáns, ¿qué me poderían facer?. ¡Pena de morte!. Todo o sacrificio da miña familia, o afán do meu mestre, da miña nai, ¿para qué?. Pasado mañá é o meu aniversario, 21 anos, tan só 21. Eu quería que os fillos dos que non teñen recursos tivesen as mesmas oportunidades que os fillos dos ben situados. E iso é o que non me queren perdoar, desexan a miña vida a cambio do meu atrevemento, e vana levar.
Outra vez no cárcere. Rematou o sufrimento por se alguén menciona o meu nome en voz alta cando chega a noite, xa non aparecerei morto nunha cuneta, poderei despedirme dos meus e a eles quedáralles o consolo de darme sepultura. Saberán o como, o onde e o cando do meu asasinato. Outras familias non poderán ter esa sorte.
Queda pouco tempo e teño que despedirme da miña familia, coa pluma que me trouxera meu pai de Nova York. Meu pai, un emigrante máis, nesta terra de emigración, que traballou de ebanista no taller dun xudeu, facendo mesas de billar. Lémbrome que cando había un pouco máis de diñeiro na casa era para libros, para a nosa educación. Que dor para el, ver que o motivo da súa loita é o que me ten aquí pechado, as súas ideas de xustiza, de progreso, o orgullo de ter un fillo mestre”.
Hoy afortunadamente el mundo ha cambiado y vivimos una época democrática donde el debate abierto y constructivo está por encima, o debe estar, de todos estos avatares que han vivido nuestros antepasados, pero la historia es lo que fue y esta no debemos tirarla al cajón del olvido.
La Cañiza municipio de la provincia de Pontevedra, es la capital de la Comarca de Paradanta. Está situado a 60 km de la capital provincial. Su economía se centra principalmente en la hostelería, la ganadería vacuna y porcina y la producción de jamones, así como cierta industria que adquiere cada vez más importancia en su polígono industrial. En la actualidad cuenta con empresas nacionales y extranjeras. Su monumento más representativo es el santuario de la Virgen de la Franqueira y los restos de un antiguo monasterio cisterciense dedicado a San Benito. Posee una población de casi 7.000 habitantes, distribuida en 9 Parroquias: As Achas (San Sebastián), A Cañiza (Santa Teresa), O Couto (San Bartolomeu), A Franqueira (Santa María), Luneda (Santa María), Oroso (Santa María), Parada de Achas (Santiago), Petán (San Xián) y Valeixe (Santa Cristina), sobre una superficie: 108,1 km².
Hoy hablaremos de la historia política de esta Villa del Jamón que dio, en Galicia, a la única mujer alcalde en la II República: María Purificación Gómez González, Puri como le llamaban en mi familia, fue condenada junto con los miembros del partido socialista fusilados en la ciudad de Vigo el 31 de octubre de 1936: Antonio Mojón Vázquez y Jesús Eugenio Pérez Pérez, maestros, Justo Moure Giráldez, propietario del Bar El Paraíso y teniente alcalde, y Tirso Gómez Freijido, industrial latonero, que tras ser sometidos a consejo de guerra fueron condenados a muerte por el “delito de Rebelión”. En este juicio llevado a cabo por los sublevados, los verdaderos rebelados contra la legalidad vigente, contra la República, también se condenó a muerte a Puri, María Gómez González, alcaldesa de A Cañiza. A ella le conmutaron la pena máxima por cadena perpetua, igual que a los que con ellos fueron condenados, en el Consejo de Guerra del 10 de octubre de 1936, mis tíos: Enrique Giráldez, concejal y Dámaso Giráldez, profesor. Además de a José Ares Sánchez, Domingo Filgueira Araujo, Jesús Eugenio Pérez Pérez, José Valeiras Rocha, Narciso Souto González, José Piñeiro Otero, Jaime Lourido Álvarez, Jesús Lourido Álvarez, Modesto Álvarez Ferreiro, Alfonso Teijeira Vázquez, Germán Teijeira Moure, Enrique Souto González, José Vázquez Álvarez, Julio Faro Iglesias, Rafael Vázquez Estévez, Antonio Álvarez Ferreiro, José Gil Álvarez y Américo Troitiño Vázquez, todos ellos vecinos de la Cañiza. La moraleja es que ese veredicto había contado con el voto en contra del presidente del Consejo por no encontrar gravedad en los hechos demostrados, recomendando reclusión perpetua. Como podemos ver a algunos le comutaron la pena de muerte por la de cadena perpetua, pero a los otros los fusilaron.
No hace mucho tiempo los familiares y amigos de los fusilados de A Cañiza celebraron un acto, de justicia, para devolver la dignidad a estos homenajeados y para cerrar un capítulo de silencio que ya ha durado demasiado, más de 70 oscuros años.
María Purificación Gómez González
María Purificación Gómez González alcaldesa de la Cañiza en la II República, la única mujer que ejerció ese cargo en toda Galicia durante ese período, permaneció escondida cariñosamente en la memoria de los suyos, mientras que el régimen la hizo desaparecer de la historia. Llegó la hora de que se muestre tal como fue y de que se presente a todos para recuperar el sitio que le pertenece por derecho.
Puri nació el 6 de febrero de 1905. Era hija de Vicente Gómez, ingeniero de vías y obras, y de María González. Aficionada por la por la poesía, escribió poemas, algunos de ellos publicados en la prensa comarcal, le gustaba ir a las reuniones culturales que tenían lugar en los años veinte en la ciudad de Vigo. Su gran admiración por Don Manuel Azaña despertó su vocación política y las ideas republicanas germinaron en ella. Persona moderada y con la firme creencia de que hacía falta justicia social, trabajo, pan y educación para el pueblo. No era una revolucionaria como a pintaron, tan sólo quería mejorar la calidad de vida de sus conciudadanos. Pensó que para cambiar las cosas era necesario participar de la vida política. En ese tiempo, Puri, tenía 29 años, estaba casada con José, maestro nacional de la escuela parroquial de Parada, en la Cañiza, y tenía 4 hijos, Araceli, José, Vicente y Alicia. Su fuerte personalidad y su espíritu inquieto hicieron de ella una mujer atípica en aquellos años, no por extravagante, ni siquiera por querer ser bandera de nada, tan sólo por hacer su camino independientemente de su papel de esposa y madre sin dejar de ocuparse de los asuntos domésticos. Precursora del modelo de mujer y madre trabajadora actual.
Llegan las elecciones municipales del 16 de febrero de 1936, María se presenta a la convocatoria por su partido, madre ella no sabía que el triunfo de la Frente Popular cambiaría su vida radicalmente. El 14 de marzo tiene lugar un pleno en el municipio de la Cañiza en el que se lleva una votación secreta para elegir el alcalde; su resultado da lugar a un hecho histórico en Galicia, Puri se convierte en la nueva alcaldesa con Justo Moure Giráldez, como teniente alcalde, y Enrique Giráldez Piña, concejal de Economía, que representaban al Partido Socialista. La alcaldesa era recta, responsable, honrada y trabajadora, sabía que su postura política y su condición de mujer le servían para estar en el punto de mira.
El 31 de mayo hay un gran mitin en la plaza de la villa, los oradores, entre ellos Víctor Fraiz, hablaron del “peligro fascista para la República” y de la necesidad de la unión del pueblo para defenderla. El mitin fue premonitorio de lo que pasaría el 18 de julio, el Alzamiento militar llevado a cabo contra el gobierno legítimo y democrático. A las 10 de la mañana del día 21 de julio, las fuerzas de la Compañía de Asalto de Pontevedra entran en la Cañiza haciéndose con el municipio ordenando armar a los simpatizantes del movimiento militar. En este momento Puri es detenida y trasladada a la prisión de Ribadavia, en ese instante se entera del peligro que corre su vida, cuando paran al llegar a Melón y oye como un guardián le dice a otro “¿vamos a mear por ellos?”. Hasta entonces María sólo pensaba en hacer arqueo de caja para dejar todo en orden a los que habían venido tomar el municipio, su concepto de la ética y honradez profesional estaba por encima de las circunstancias. De Ribadavia la pasaron a la prisión de Vigo, y también estuvo en Tui donde la habían trasladado para ser interrogada.
Puri y los demás detenidos, los otros miembros del partido socialista, los ingresan en prisión de la calle del Príncipe, allí pasa los días nerviosa, con la sentencia de muerte como una espada de Damocles sobre su cabeza. Compartió prisión con Purita, de 18 años, hija del alcalde vigués Martínez Garrido, a quien no olvidó. La hermana de Purita, Josefina, era la que hacía de correo para las presas pues tenía unas trenzas muy largas donde agachaban notas que entraban y salían de la prisión. Nadie sospechaba de una niña tan pequeña por eso la dejaban pasar.
No quisiera terminar este pequeño relato sin hacerme eco de las palabras de Antonio Mojón Vázquez
El día 31 de octubre a las 16 horas en las inmediaciones del castillo del Castro ejecutaron, el régimen franquista asesino, a Tirso y Jesús, ambos de 49 años, casados y con hijos; Justo, de 27 años, casado con tres hijos pequeños, y Antonio de 21 años, soltero. Todos ellos buenas personas, idealistas y que no hicieron mal a nadie, sólo habían sido culpables de tener un sueño y de ser leales a la República y a la legalidad.
“Xa estamos todos sentados. Somos case trinta persoas do mesmo concello, agardando que outros decidan que será de nós. Xa queda menos tempo para desfacernos da angustia, da incerteza. Ninguén quere perder a esperanza e anhelan que o pesadelo remate axiña. Síntome como no mundo do revés, van xulgarnos aqueles que terían que ser xulgados.
Len e len. Contra todos teñen algunha cousa. Como terxiversan os feitos. Como menten. Aínda non me nomearon, esqueceríanme?, qué poderán alegar na miña contra, se eu non fixen nada”.
CONSIDERANDO.- Que a los mismos efectos y en lo que se refiere al procesado ANTONIO MOJÓN VÁZQUEZ, tiene también en cuenta el Consejo la mayor trascendencia que en este procesado por su cultura y profesión de maestro nacional encierran los hechos por el realizados ya que en su calidad personal necesariamente ha de ejercer influencia evidente sobre aquellos que le rodeaban entre los cuales es indiscutible tiene el cargo, prestigio y autoridad. -Transcripción literal.
“Vaia, a miña falta é ser mestre. Eu que non me comportara de maneira violenta, acúsanme por ser docente. No son tan parvos, decatáranse de que o ensino é un instrumento moi poderoso. Cultura para o pobo famento de coñecemento, para sacalo do engano e do sometemento, eso si mete medo aos que queren impoñer un sistema de opresión pola forza.
Tan orgullosos que estaban todos de min. Con 17 anos mestre, aos 20 anos con escola propia, en Campo Mojado, Asturias. Se non viñera pasar as vacacións na casa, pode que non me atopara nesta situación. ¿Cómo estarán os meus alumnos?, ¿e as súas familias?, ¿resistirán os asturianos?. Agora van ler as condenas ¿cántos anos de cadea terei que sufrir?”.
FALLAMOS que debemos condenar y condenamos a cada uno de los procesados MARIA GOMEZ GONZALEZ, JESUS EUGENIO PÉREZ PÉREZ, TIRSO GOMEZ FREIJIDO Y ANTONIO MOJON VAZQUEZ Y JUSTO MOURE a la pena de muerte.
“¡Pena de morte!, pero ¿por qué?. Eu mesmo entregueime, non quería que fixeran dano a meu pai ou a meus irmáns, ¿qué me poderían facer?. ¡Pena de morte!. Todo o sacrificio da miña familia, o afán do meu mestre, da miña nai, ¿para qué?. Pasado mañá é o meu aniversario, 21 anos, tan só 21. Eu quería que os fillos dos que non teñen recursos tivesen as mesmas oportunidades que os fillos dos ben situados. E iso é o que non me queren perdoar, desexan a miña vida a cambio do meu atrevemento, e vana levar.
Outra vez no cárcere. Rematou o sufrimento por se alguén menciona o meu nome en voz alta cando chega a noite, xa non aparecerei morto nunha cuneta, poderei despedirme dos meus e a eles quedáralles o consolo de darme sepultura. Saberán o como, o onde e o cando do meu asasinato. Outras familias non poderán ter esa sorte.
Queda pouco tempo e teño que despedirme da miña familia, coa pluma que me trouxera meu pai de Nova York. Meu pai, un emigrante máis, nesta terra de emigración, que traballou de ebanista no taller dun xudeu, facendo mesas de billar. Lémbrome que cando había un pouco máis de diñeiro na casa era para libros, para a nosa educación. Que dor para el, ver que o motivo da súa loita é o que me ten aquí pechado, as súas ideas de xustiza, de progreso, o orgullo de ter un fillo mestre”.
Hoy afortunadamente el mundo ha cambiado y vivimos una época democrática donde el debate abierto y constructivo está por encima, o debe estar, de todos estos avatares que han vivido nuestros antepasados, pero la historia es lo que fue y esta no debemos tirarla al cajón del olvido.
La historia desconocida, para algunos, de A Cañiza.
La Cañiza es un municipio de Galicia, España. Perteneciente a la provincia de Pontevedra, es la capital de la Comarca de Paradanta. Está situado a 60 km de la capital provincial (Pontevedra). Su economía se centra principalmente en la ganadería vacuna y porcina y la producción de jamones, así como adquiere cada vez más importancia su polígono industrial, que cuenta con numerosas empresas nacionales y extranjeras. Su monumento más representativo es el santuario de la Virgen de la Franqueira y los restos de un antiguo monasterio cisterciense dedicado a San Benito. Posee una población de casi 7.000 habitantes.
Superficie: 108,1 km²
Parroquias: 9
Densidad: 62,41 hab./km²
Parroquias
Este municipio está formado por 9 parroquias, As Achas (San Sebastián), A Cañiza (Santa Teresa), O Couto (San Bartolomeu), A Franqueira (Santa María), Luneda (Santa María), Oroso (Santa María), Parada de Achas (Santiago), Petán (San Xián) y Valeixe (Santa Cristina).
María Gómez, alcaldesa da Cañiza, a única muller alcalde na II República en Galicia.
Cuatro miembros del partido socialista fusilados en la ciudad de Vigo el 31 de octubre de 1936. Antonio Mojón Vázquez y Jesús Eugenio Pérez Pérez, maestros, Justo Moure Giráldez, teniente alcalde, y Tirso Gómez Freijido, industrial, tras ser sometidos a consejo de guerra fueron condenados a muerte por el delito de Rebelión. En este juicio llevado a cabo por los sublevados, los verdaderos rebelados contra la legalidad vigente, contra la República, también se condenó a muerte a María Gómez González, alcaldesa de A Cañiza, única mujer alcalde durante la II República en Galicia. A ella le conmutaron la pena máxima por cadena perpetua.
No hace mucho tiempo los familiares y amigos de los fusilados de A Cañiza celebraron un acto, de justicia, para devolver la dignidad a estos homenajeados y para cerrar un capítulo de silencio que ya ha durado demasiado, más de 70 oscuros años.
Los condenados el 10 de octubre de 1936
Enrique Giráldez, concejal, Dámaso Giráldez, profesor, María Gómez, alcaldesa, … fueron condenados el 10 de octubre de 1936 en el Consejo de Guerra junto con: José Ares Sánchez, Domingo Filgueira Araujo, Jesús Eugenio Pérez Pérez, José Valeiras Rocha, Narciso Souto González, José Piñeiro Otero, Jaime Lourido Álvarez, Jesús Lourido Álvarez, Modesto Álvarez Ferreiro, Alfonso Teijeira Vázquez, Germán Teijeira Moure, Tirso Gómez Freijido, Antonio Mojón Vázquez, Enrique Souto González, José Vázquez Álvarez, Julio Faro Iglesias, Rafael Vázquez Estévez, Antonio Álvarez Ferreiro, José Gil Álvarez, Américo Troitiño Vázquez y Justo Moure Giráldez, todos ellos vecinos de la Cañiza.
Condenados por el delito de Rebelión Militar a la pena de muerte
María Gómez y los Giráldez son condenados por el delito de Rebelión Militar a la pena de muerte, junto a Jesús Eugenio Pérez Pérez y Antonio Mojón Vázquez, maestros nacionales, Tirso Gómez Freijido, industrial-latonero, y Justo Moure Giráldez, propietario del Bar El Paraíso y concejal, todos ellos socialistas. La moraleja es que ese veredicto había contado con el voto en contra del presidente del Consejo por no encontrar gravedad en los hechos demostrados, recomendando reclusión perpetua. A algunos le comutaron la pena de muerte por la de cadena perpetua, pero a los otros los fusilaron.
María Purificación Gómez Gonzáles
Voulles falar de María Purificación Gómez González alcaldesa da Cañiza na II República, a única muller que exerceu ese cargo en toda Galicia durante ese período. María, ata o de agora, permaneceu agochada agarimosamente na memoria dos seus, mentres que o réxime a fixo desaparecer da historia sen que a democracia fixese un recoñecemento ao seu labor. Chegou a hora de que se amose tal como foi e de que se presente a todos vós para recuperar o sitio que lle pertence por dereito.
María naceu nunha vila da provincia de Córdoba, Belmez, o 6 de febreiro de 1905. Era filla de Vicente e de María. O pai, enxeñeiro de vías e obras, traballaba no ferrocarril, polo que era corrente que a familia mudase de lugar de residencia. Deste xeito atopamos unha María vivindo na cidade de Vigo; é alí onde xorde a súa afección pola poesía –de feito escribiu poemas, algúns deles publicados na prensa comarcal–, e tamén alí gustaba de ir ás reunións culturais que tiñan lugar nos anos vinte na cidade. A súa grande admiración por Don Manuel Azaña espertou a súa vocación política e as ideas republicanas xerminaron nela, nunha persoa moderada e coa firme crenza de que facía falta xustiza social, traballo, pan e educación para o pobo. Non era unha revolucionaria, tan só quería mellorar a calidade de vida dos seus concidadáns. Pensou que para cambiar as cousas era necesario participar da vida política e ela fíxoo afiliándose a Izquierda Republicana, partido fundado no 1934 por Azaña. Nese tempo María tiña 29 anos, estaba casada con José, mestre nacional da escola parroquial de Parada, na Cañiza, e tiña 4 fillos, Araceli, José, Vicente e Alicia. A súa forte personalidade e o seu espírito inquedo fixeron dela unha muller atípica naqueles anos, non por extravagante, nin sequera por querer ser bandeira de nada, tan só por facer o seu camiño independentemente do seu papel de esposa e nai sen deixar de ocuparse dos asuntos domésticos. Precursora do modelo de muller e nai traballadora actual.
Chegan as eleccións municipais do 16 de febreiro de 1936, María preséntase á convocatoria polo seu partido, mais ela non sabía que o triunfo da Fronte Popular cambiaría a súa vida radicalmente. O 14 de marzo ten lugar un pleno no concello da Cañiza no que leva a cabo unha votación secreta para elixir o alcalde; o seu resultado dá lugar a un feito histórico en Galicia, María, militante de Izquierda Republicana, convértese na nova alcaldesa. Non fora tal como dixeron algúns coetáneos maledicentes porque o seu marido era mestre e fixera uso das súas influencias. O seu mandato non foi sinxelo, tiña medo de que os seus compañeiros de consistorio aproveitando algunha das súas viaxes a Pontevedra para visitar o Gobernador conspiraran contra ela tal como recolle a acta do día 5 de xullo: “la sra. Presidenta hace constar que el voto de gracias que en la sesión anterior dieron los sres. Concejales asistentes al sr. Presidente por lo bien que llevó y dirigió la sesión encierra una censura para ella”. O Partido Socialista considerábaa conservadora, o seu presidente, Tirso Gómez Freijido, tiña unhas ideas máis revolucionarias, como o presidente da Fronte Popular Jesús Eugenio Pérez Pérez. No concello era Justo Moure Giráldez, segundo tenente alcalde, e Enrique Giráldez Piña, concellal de Economía, os que representaban ó Partido Socialista. A alcaldesa era recta, responsable, honrada e traballadora, sabía que a súa postura política e a súa condición de muller lle servían para estar no punto de mira.
O 7 de xuño María autoriza a procesión do Cristo da Agonía contra a opinión dos socialistas, “circuló bajo su responsabilidad, garantizando el mantenimiento del orden, por si maliciosamente tratasen de alterarlo” certificará o párroco da Cañiza José Mª Quiroga López. Un novo punto de fricción na política municipal. Días antes, o 31 de maio hai un gran mitin na praza da vila tal e como se recolle na publicación ponteareana Renovación do 15 de xuño, os oradores, entre eles Víctor Fraiz, xa falaron do “peligro fascista para la República” e da necesidade da unión do pobo para defendela. As milicias uniformadas de Ponteareas desfilaran polas rúas Sirval, Pablo Iglesias e Largo Caballero sen protección policial por consideralo innecesario a alcaldesa da Cañiza “compañera María”. A súa filla maior, Araceli, lembra a súa nai falando nalgúns mitins na praza do concello, ela aos seus 9 anos vivía aquilo un pouco intimidada.
O mitin foi premonitorio do que pasaría o 18 de xullo, o Alzamento militar é levado a cabo contra o goberno lexítimo e democrático. O día 20 a alcaldesa recibe un telegrama do Gobernador de Pontevedra pedíndolle que adopte medidas necesarias para a defensa do réxime, e ao mediodía unha chamada pedíndolle unha requisa de armas e que enviara xente a Pontevedra. Parte do comité da Fronte Popular declara a folga xeral que rematará ás 9 horas do día seguinte por orde da alcaldesa. A tarde do día 20 sae unha delegación da Fronte Popular cara a Pontevedra mais non pasan de Ponteareas onde os informan de que a capital está tomada polo exército. Volven á Cañiza ao solpor dando orde a alcaldesa de requisar as radios do concello, María responde que é moi tarde pero Tirso Gómez Freijido, fixo valer a súa decisión argumentando que necesitaban estar informados no concello tal como fixeron en Ponteareas, segundo declara ela mesma ao ser interrogada, e alega sentirse coaccionada por Tirso. Outro grupo sae esa mesma tarde cara a Vigo pero ao chegar a altura de Barreiros atopan as barricadas e os enfrontamentos cos militares, así que deciden volver para A Cañiza. A alcaldesa está no concello organizando a requisa de armas e armando algúns homes “para defender el ayuntamiento de cualquier ataque contrario al régimen constítuido” como declarara o labrador Américo Troitiño Vázquez. Ás 10 da mañá do día 21 de xullo, as forzas da Compañía de Asalto de Pontevedra entran na Cañiza facéndose co concello sen atopar ningunha resistencia, incautando as armas que alí se atopaban e ordenando armar os simpatizantes do movemento militar. Neste momento María é detida e levada á prisión de Ribadavia, nese instante decátase do perigo que corre a súa vida, cando, segundo relata a súa filla, paran ao chegar a Melón e oe como un gardián lle di a outro “¿imos mexar por eles?” Ata entón María só pensaba en facer arqueo de caixa para deixar todo en orde aos que viñeran tomar o concello, o seu concepto da ética e honradez profesional estaba por riba das circunstancias. De Ribadavia pasara á prisión de Vigo, e tamén estivo en Tui onde a trasladaran para ser interrogada.
María está na prisión da rúa do Príncipe, alí pasa os días nerviosa, coa sentenza de morte como unha espada de Damocles sobre a súa cabeza. Compartiu prisión con Purita, de 18 anos, filla do alcalde vigués Martínez Garrido, a quen non esqueceu. María tiña unha úlcera de estómago e os seus familiares levábanlle leite todos os días, as funcionarias chamaban por ela en voz alta “¡alcaldesa!”, e cada vez que sentía esas palabras, saíaselle o corazón pola gorxa e pensaba que lle ían a dar “el paseo”, ata que non puido máis e dixo á súa familia que prefería a dor da úlcera que morrer de infarto, e que non lle levaran o leite. A irmá de Purita, Josefina, facía de correo para as presas pois tiña unhas trenzas moi longas onde agachaban notas que entraban e saían da cadea. Ninguén sospeitaba dunha nena tan pequena por iso a deixaban pasar, pois as comunicacións eran a través de dúas reixas cun corredor no medio, e as visitas víanse obrigadas a berrar para poder falar cos presos. Josefina lembra unha das funcionarias por ser a máis mala de todas, a muller do dentista Burgallo, que insultaba moi gravemente ás presas, cun odio envelenado. Moitas estaban alí por ser muller de, filla de, irmá de ou nai de, poucas como María por ter unha responsabilidade política. A familia de María mobilizouse para conseguir a súa liberdade, chamaron a todas as portas buscando recomendacións. O 10 de outubro celébrase na cidade de Vigo Consello de Guerra contra María Gómez González, Enrique Giradles Piña, José Ares Sánchez, Domingo Filgueira Araujo, Dámaso Giráldez Piña, Jesús Eugenio Pérez Pérez, José Valeiras Rocha, Narciso Souto González, José Piñeiro Otero, Jaime Lourido Álvarez, Jesús Lourido Álvarez, Modesto Álvarez Ferreiro, Alfonso Teijeira Vázquez, Germán Teijeira Moure, Tirso Gómez Freijido, Antonio Mojón Vázquez, Enrique Souto González, José Vázquez Álvarez, Julio Faro Iglesias, Rafael Vázquez Estévez, Antonio Álvarez Ferreiro, José Gil Álvarez, Américo Troitiño Vázquez e Justo Moure Giráldez, todos eles veciños da Cañiza. María é condenada polo delito de Rebelión Militar a pena de morte, xunto a Jesús Eugenio Pérez Pérez e Antonio Mojón Vázquez, mestres nacionais, Tirso Gómez Freijido, latoeiro, e Justo Moure Giráldez, propietario do bar O Paraíso e concelleiro, todos eles socialistas. A sentencia contara co voto en contra do presidente do Consello por non atopar gravidade nos feitos demostrados, recomendando reclusión perpetua. O día 11 de outubro María alega un embarazo para gañar tempo. Fora recoñecida polo alférez médico Manuel Rodríguez-Granjean que dictaminou que era posible que estivera embarazada de 2 meses, ese ditame salvará a vida da alcaldesa. O día 30 de outubro chega dende A Coruña orde de facer outro recoñecemento a María que é respondido o 2 de decembro dende Vigo facéndose constar que non aparecen síntomas clínicos do embarazo. O día 31 de outubro ás 16 horas nas inmediacións do castelo do Castro foran executados Tirso e Jesús, ambos os dous de 49 anos, casados e con fillos; Justo, de 27 anos, casado con tres fillos pequenos, Antonio de 21 anos, solteiro. Todos eles boas persoas, idealistas e que non fixeron mal a ninguén, só foran culpables de ter un soño e de ser leais á República e á legalidade.
Antonio Mojón Vázquez
Xa estamos todos sentados. Somos case trinta persoas do mesmo concello, agardando que outros decidan que será de nós. Xa queda menos tempo para desfacernos da angustia, da incerteza. Ninguén quere perder a esperanza e anhelan que o pesadelo remate axiña. Síntome como no mundo do revés, van xulgarnos aqueles que terían que ser xulgados.
En la plaza de Vigo a diez de Octubre de mil novecientos treinta y seis, reunido el Consejo de Guerra ordinario de plaza para ver y fallar la causa instruida por procedimiento sumarísimo contra los procesados paisanos… ANTONIO MOJÓN VÁZQUEZ, …. dada cuenta en la causa en Audiencia pública, oída la acusación fiscal y la defensa.
RESULTANDO.- Que el día diecisiete de Julio último se inició un movimiento militar de carácter nacional lo que dio lugar a que al declararse el Estado de Guerra desde los primeros instantes se hicieran cargo del mando y Gobierno legítimo de la Nación las Autoridades Militares.
RESULTANDO.- Que contra este Gobierno legítimo se alzaron en armas los partidos políticos que integran el Frente Popular los que constituyendo partidas militarmente organizadas en distintas partes del territorio nacional hostilizaron y de hecho hostilizan aún a las tropas antes y después de la declaración del Estado de Guerra, que por lo que se refiere a la Octava División orgànica, fue declarado este estado de excepción el día veinte de Julio. –Transcripción literal.
Len e len. Contra todos teñen algunha cousa. Como terxiversan os feitos. Como menten. Aínda non me nomearon, esqueceríanme?, qué poderán alegar na miña contra, se eu non fixen nada.
CONSIDERANDO.- Que a los mismos efectos y en lo que se refiere al procesado ANTONIO MOJÓN VÁZQUEZ, tiene también en cuenta el Consejo la mayor trascendencia que en este procesado por su cultura y profesión de maestro nacional encierran los hechos por el realizados ya que en su calidad personal necesariamente ha de ejercer influencia evidente sobre aquellos que le rodeaban entre los cuales es indiscutible tiene el cargo, prestigio y autoridad. -Transcripción literal.
Vaia, a miña falta é ser mestre. Eu que non me comportara de maneira violenta, acúsanme por ser docente. No son tan parvos, decatáranse de que o ensino é un instrumento moi poderoso. Cultura para o pobo famento de coñecemento, para sacalo do engano e do sometemento, eso si mete medo aos que queren impoñer un sistema de opresión pola forza.
Tan orgullosos que estaban todos de min. Con 17 anos mestre, aos 20 anos con escola propia, en Campo Mojado, Asturias. Se non viñera pasar as vacacións na casa, pode que non me atopara nesta situación. ¿Cómo estarán os meus alumnos?, ¿e as súas familias?, ¿resistirán os asturianos?. Agora van ler as condenas ¿cántos anos de cadea terei que sufrir?.
FALLAMOS que debemos condenar y condenamos a cada uno de los procesados MARIA GOMEZ GONZALEZ, JESUS EUGENIO PÉREZ PÉREZ, TIRSO GOMEZ FREIJIDO Y ANTONIO MOJON VAZQUEZ Y JUSTO MOURE a la pena de muerte.
¡Pena de morte!, pero ¿por qué?. Eu mesmo entregueime, non quería que fixeran dano a meu pai ou a meus irmáns, ¿qué me poderían facer?. ¡Pena de morte!. Todo o sacrificio da miña familia, o afán do meu mestre, da miña nai, ¿para qué?. Pasado mañá é o meu aniversario, 21 anos, tan só 21. Eu quería que os fillos dos que non teñen recursos tivesen as mesmas oportunidades que os fillos dos ben situados. E iso é o que non me queren perdoar, desexan a miña vida a cambio do meu atrevemento, e vana levar.
Outra vez no cárcere. Rematou o sufrimento por se alguén menciona o meu nome en voz alta cando chega a noite, xa non aparecerei morto nunha cuneta, poderei despedirme dos meus e a eles quedáralles o consolo de darme sepultura. Saberán o como, o onde e o cando do meu asasinato. Outras familias non poderán ter esa sorte.
Queda pouco tempo e teño que despedirme da miña familia, coa pluma que me trouxera meu pai de Nova York. Meu pai, un emigrante máis, nesta terra de emigración, que traballou de ebanista no taller dun xudeu, facendo mesas de billar. Lémbrome que cando había un pouco máis de diñeiro na casa era para libros, para a nosa educación. Que dor para el, ver que o motivo da súa loita é o que me ten aquí pechado, as súas ideas de xustiza, de progreso, o orgullo de ter un fillo mestre.
Vigo 25 de Octubre de 1936
Querido padre:
Tiempo hace que ya le debería tener escrito, pero después de la sentencia dictada por el Jurado que nos juzgó el día 10 del corriente, y viendo que nuestra vida estaba para desaparecer de un día a otro, o está, nunca creí que después de tal sentencia fatal nos dejasen vivir tanto tiempo. (…) Pasaron 15 días y nuestra última hora aún no ha llegado. En vista de ello, cojo la pluma para escribirle esta carta ¿quizá la última? No sé. (…)
¡Qué cosa más grande es para mí una visita! Ahora solo faltaba que cuando tuviesen ocasión mandasen a Fefita y a María Teresa, y a no poder ser las dos, que fuese al menos Fefita. (…)
Un abrazo tan grande que alcance a todos.
Les quiere.
Antonio.
Que será da miña familia....
Ser socialista, qué pecado máis grande cometín contra eles. Nunca quixen ningún mal para os caciques do concello, a eses que van a misa tódolos domingos e que non poden perdoar que miña conciencia estea máis limpa que a deles. Tamén hai xente boa, que se compromete buscando avales para evitar a nosa morte, pero as miñas esperanzas son poucas.
Para mi familia:
Queridísimos hermanos, padres y abuelitos:
Quiero ser yo el que les comunique la suerte que yo he corrido, aunque creo que ya lo sabrán. (…) ¡Con que dolor le escribo estas líneas, pues sé que en vez de un alivio, será un puñal más que se clavará con ahínco en sus corazones (…)
Papá, Vd. piense en mis hermanitos. Refrénelos para que ninguno llegue a un final como el mío. Que tomen la política como cosa muerta. Que se aparten completamente de todo partidismo político. (…)
Hermanos de mi alma, para vosotros también un recuerdo. No lloréis ninguno mi muerte y sed muy buenos para papá y mamá. (…) No tener pena ninguna y que esta carta sea el portador de un abrazo tan extenso que alcance a todos y de un beso tan fuerte que se oiga desde Vigo en Cañiza.
Adiós para siempre.
O máis doloroso que vou a facer na miña vida é escribir esta carta. Non sei se terei as forzas para facelo. Esta carta para miña nai. Mamaíña, que loitou tanto por un futuro que xa non existe. Ela, gobernando a casa, a terra e coidando dos seus fillos co seu marido lonxe. Teño que dicirlle tantas cousas e non sei de canto tempo dispoño.
A ti, madre querida, para ti, madre de mi alma, es esta mi última carta. En ella te mando mi último abrazo, mi último beso. Y con ella mi último recuerdo, si mamaiña, pues tú has ocupado mi mente hasta el último instante que me quedó de vida.
Quiero que no sufras por mí. Ya que la vida ha sido tan cruel conmigo, ya que me ha castigado tan duramente, sé tu fuerte. Piensa, madrecita en los otros seis hijos que te quedan. Añádele ya al cariño que le profesas, el que me tenías a mi, aunque dejes un poquito para tu hijo muerto, para tu Antonio. (…)¿Qué vale mi vida comparada con la tuya? Nada. (…)
Y por última vez te pido que me perdones por todos los sufrimientos que te he hecho pasar en todo el lapso de mi corta vida. Pues tu perdón lo es para mi todo. ¡El perdón de mi madre!...¡El perdón de lo que más quise en este mundo! (…)
Madre mía, ya que el pulso me falla, ya que las lágrimas me vendan los ojos, y el dolor me trastorna el cerebro, y aquí quiero dar fin a esta carta, la última que he de escribirte, la última de mi vida.
Madre queridísima, mi último adiós para ti, mi adiós postrero. Mi último recuerdo para ti.
Adiós para siempre, mamaiña.
Tu hijo.
Antonio.
Síntoo moito mamaíña, síntoo de verdade.
Xa están aquí, veñen anunciarnos o que non queriamos escoitar. Todo remata.
Consecuente con su escrito de hoy, participo a Vs. que he acordado que la ejecución de la sentencia de última pena recaída en causa num. 432, por Vs. instruida, contra los paisanos JESÚS EUGENIO PÉREZ PÉREZ, TIRSO GOMEZ FREIJIDO, JUSTO MOURE y ANTONIO MOJÓN VÁZQUEZ, tenga lugar en el día de hoy, a las dieciséis horas, en las inmediaciones del Castillo del Castro de esta Ciudad.
¡VIVA ESPAÑA!
Vigo, 31 de octubre de 1936.
EL COMANDANTE MILITAR. -Felipe Sánchez-
Ese capelán diríxese directamente a min, seguro que quere confesarme como aos meus compañeiros.
–Dígame usted que quiere que confiese, si yo no hice nada malo a nadie, si no cometí falta alguna. Si es necesario me confesaré ante el pueblo entero de Vigo, no hurté, no hice daño, no maté. Para mi los que tienen que confesarse son ustedes, examinen sus conciencias y miren lo que tienen encima de ellas. Preocúpese por su alma.
....
Non o podo crer, lévanme neste camión á morte como un cordeiro ao matadoiro. Non sei que lle pasará a miña familia e que pasará coa nosa República, coa nosa oportunidade de saír deste atraso, deste mundo de miserias económicas e morais. Non me verán derrotado, animarei aos compañeiros, levantarei meu brazo e gritarei ben forte ¡¡Viva a República!!.
Unha testemuña explicaría despois:
Yo lo vi. Levantó su brazo y gritó: ¡Viva la República!. Después nos subieron al Castillo del Castro, formó el pelotón de fusilamiento y sonaron las descargas. Yo vi caer a Antonio. Uno de sus compañeros a pesar de las heridas, se quedó de pie, inmóvil, hasta que lo abatieron. Al final sólo fui un testigo, imagino que para describir a los demás la cara que tenía la muerte en esos días, el rostro del fascismo.
C E R T I F I C A M O S : Que designados por el Sr. Comandante Militar de esta Plaza, para asistir al cumplimiento de sentencia firme en causa instruida por el delito de rebelión contra los paisanos ….. y ANTONIO MOJON VAZQUEZ, y una vez cumplida ésta, fueron reconocidos los reos, los cuales presentaban signos ciertos e indudables de muerte.-
Josefa Mojón Vázquez, Fefita, conta que o único que lles quedou do seu irmán foi un debuxo que lles mandou desde a cadea coa seguinte inscrición: “Recuerdo que le dejo a mis queridísimos padres y hermanos hecho la víspera de mi fusilamiento”. A pluma coa que escribiu as cartas, pluma que a familia recuperou anos despois cando un compañeiro de prisión, ao finar a súa condena no penal do Dueso, entregoulla a seus pais. E o exemplo dunha vida que serviu de guía para seus irmáns e sobriños.
Josefa explica: miña nai colleu unha depresión da que nunca se recuperou, as veces de xeonllos imploraba a Deus velo unha vez máis. Cando o meu pai foi buscar as cinzas do meu irmán ao cemiterio de Pereiró, en Vigo, para enterralas na nosa vila, mandou facer unha lápida na que fixo gravar: “el 31 de octubre de 1936 una fatal guadaña segó tu preciosa vida a los 21 años de edad”. Cada ano para Tódolos Santos repintábamos as letras e os curiosos acercábanse a ler o epitafio. Os fascistas de A Cañiza e Ribadavia intentaron por tódolos medios que se quitara esa inscrición, pero meu pai dixo que iso terían que facelo por riba do seu cadáver.
Agora xa non poden afogar as nosas voces, temos o dereito e a obriga de contar a historia dos nosos.
Superficie: 108,1 km²
Parroquias: 9
Densidad: 62,41 hab./km²
Parroquias
Este municipio está formado por 9 parroquias, As Achas (San Sebastián), A Cañiza (Santa Teresa), O Couto (San Bartolomeu), A Franqueira (Santa María), Luneda (Santa María), Oroso (Santa María), Parada de Achas (Santiago), Petán (San Xián) y Valeixe (Santa Cristina).
María Gómez, alcaldesa da Cañiza, a única muller alcalde na II República en Galicia.
Cuatro miembros del partido socialista fusilados en la ciudad de Vigo el 31 de octubre de 1936. Antonio Mojón Vázquez y Jesús Eugenio Pérez Pérez, maestros, Justo Moure Giráldez, teniente alcalde, y Tirso Gómez Freijido, industrial, tras ser sometidos a consejo de guerra fueron condenados a muerte por el delito de Rebelión. En este juicio llevado a cabo por los sublevados, los verdaderos rebelados contra la legalidad vigente, contra la República, también se condenó a muerte a María Gómez González, alcaldesa de A Cañiza, única mujer alcalde durante la II República en Galicia. A ella le conmutaron la pena máxima por cadena perpetua.
No hace mucho tiempo los familiares y amigos de los fusilados de A Cañiza celebraron un acto, de justicia, para devolver la dignidad a estos homenajeados y para cerrar un capítulo de silencio que ya ha durado demasiado, más de 70 oscuros años.
Los condenados el 10 de octubre de 1936
Enrique Giráldez, concejal, Dámaso Giráldez, profesor, María Gómez, alcaldesa, … fueron condenados el 10 de octubre de 1936 en el Consejo de Guerra junto con: José Ares Sánchez, Domingo Filgueira Araujo, Jesús Eugenio Pérez Pérez, José Valeiras Rocha, Narciso Souto González, José Piñeiro Otero, Jaime Lourido Álvarez, Jesús Lourido Álvarez, Modesto Álvarez Ferreiro, Alfonso Teijeira Vázquez, Germán Teijeira Moure, Tirso Gómez Freijido, Antonio Mojón Vázquez, Enrique Souto González, José Vázquez Álvarez, Julio Faro Iglesias, Rafael Vázquez Estévez, Antonio Álvarez Ferreiro, José Gil Álvarez, Américo Troitiño Vázquez y Justo Moure Giráldez, todos ellos vecinos de la Cañiza.
Condenados por el delito de Rebelión Militar a la pena de muerte
María Gómez y los Giráldez son condenados por el delito de Rebelión Militar a la pena de muerte, junto a Jesús Eugenio Pérez Pérez y Antonio Mojón Vázquez, maestros nacionales, Tirso Gómez Freijido, industrial-latonero, y Justo Moure Giráldez, propietario del Bar El Paraíso y concejal, todos ellos socialistas. La moraleja es que ese veredicto había contado con el voto en contra del presidente del Consejo por no encontrar gravedad en los hechos demostrados, recomendando reclusión perpetua. A algunos le comutaron la pena de muerte por la de cadena perpetua, pero a los otros los fusilaron.
María Purificación Gómez Gonzáles
Voulles falar de María Purificación Gómez González alcaldesa da Cañiza na II República, a única muller que exerceu ese cargo en toda Galicia durante ese período. María, ata o de agora, permaneceu agochada agarimosamente na memoria dos seus, mentres que o réxime a fixo desaparecer da historia sen que a democracia fixese un recoñecemento ao seu labor. Chegou a hora de que se amose tal como foi e de que se presente a todos vós para recuperar o sitio que lle pertence por dereito.
María naceu nunha vila da provincia de Córdoba, Belmez, o 6 de febreiro de 1905. Era filla de Vicente e de María. O pai, enxeñeiro de vías e obras, traballaba no ferrocarril, polo que era corrente que a familia mudase de lugar de residencia. Deste xeito atopamos unha María vivindo na cidade de Vigo; é alí onde xorde a súa afección pola poesía –de feito escribiu poemas, algúns deles publicados na prensa comarcal–, e tamén alí gustaba de ir ás reunións culturais que tiñan lugar nos anos vinte na cidade. A súa grande admiración por Don Manuel Azaña espertou a súa vocación política e as ideas republicanas xerminaron nela, nunha persoa moderada e coa firme crenza de que facía falta xustiza social, traballo, pan e educación para o pobo. Non era unha revolucionaria, tan só quería mellorar a calidade de vida dos seus concidadáns. Pensou que para cambiar as cousas era necesario participar da vida política e ela fíxoo afiliándose a Izquierda Republicana, partido fundado no 1934 por Azaña. Nese tempo María tiña 29 anos, estaba casada con José, mestre nacional da escola parroquial de Parada, na Cañiza, e tiña 4 fillos, Araceli, José, Vicente e Alicia. A súa forte personalidade e o seu espírito inquedo fixeron dela unha muller atípica naqueles anos, non por extravagante, nin sequera por querer ser bandeira de nada, tan só por facer o seu camiño independentemente do seu papel de esposa e nai sen deixar de ocuparse dos asuntos domésticos. Precursora do modelo de muller e nai traballadora actual.
Chegan as eleccións municipais do 16 de febreiro de 1936, María preséntase á convocatoria polo seu partido, mais ela non sabía que o triunfo da Fronte Popular cambiaría a súa vida radicalmente. O 14 de marzo ten lugar un pleno no concello da Cañiza no que leva a cabo unha votación secreta para elixir o alcalde; o seu resultado dá lugar a un feito histórico en Galicia, María, militante de Izquierda Republicana, convértese na nova alcaldesa. Non fora tal como dixeron algúns coetáneos maledicentes porque o seu marido era mestre e fixera uso das súas influencias. O seu mandato non foi sinxelo, tiña medo de que os seus compañeiros de consistorio aproveitando algunha das súas viaxes a Pontevedra para visitar o Gobernador conspiraran contra ela tal como recolle a acta do día 5 de xullo: “la sra. Presidenta hace constar que el voto de gracias que en la sesión anterior dieron los sres. Concejales asistentes al sr. Presidente por lo bien que llevó y dirigió la sesión encierra una censura para ella”. O Partido Socialista considerábaa conservadora, o seu presidente, Tirso Gómez Freijido, tiña unhas ideas máis revolucionarias, como o presidente da Fronte Popular Jesús Eugenio Pérez Pérez. No concello era Justo Moure Giráldez, segundo tenente alcalde, e Enrique Giráldez Piña, concellal de Economía, os que representaban ó Partido Socialista. A alcaldesa era recta, responsable, honrada e traballadora, sabía que a súa postura política e a súa condición de muller lle servían para estar no punto de mira.
O 7 de xuño María autoriza a procesión do Cristo da Agonía contra a opinión dos socialistas, “circuló bajo su responsabilidad, garantizando el mantenimiento del orden, por si maliciosamente tratasen de alterarlo” certificará o párroco da Cañiza José Mª Quiroga López. Un novo punto de fricción na política municipal. Días antes, o 31 de maio hai un gran mitin na praza da vila tal e como se recolle na publicación ponteareana Renovación do 15 de xuño, os oradores, entre eles Víctor Fraiz, xa falaron do “peligro fascista para la República” e da necesidade da unión do pobo para defendela. As milicias uniformadas de Ponteareas desfilaran polas rúas Sirval, Pablo Iglesias e Largo Caballero sen protección policial por consideralo innecesario a alcaldesa da Cañiza “compañera María”. A súa filla maior, Araceli, lembra a súa nai falando nalgúns mitins na praza do concello, ela aos seus 9 anos vivía aquilo un pouco intimidada.
O mitin foi premonitorio do que pasaría o 18 de xullo, o Alzamento militar é levado a cabo contra o goberno lexítimo e democrático. O día 20 a alcaldesa recibe un telegrama do Gobernador de Pontevedra pedíndolle que adopte medidas necesarias para a defensa do réxime, e ao mediodía unha chamada pedíndolle unha requisa de armas e que enviara xente a Pontevedra. Parte do comité da Fronte Popular declara a folga xeral que rematará ás 9 horas do día seguinte por orde da alcaldesa. A tarde do día 20 sae unha delegación da Fronte Popular cara a Pontevedra mais non pasan de Ponteareas onde os informan de que a capital está tomada polo exército. Volven á Cañiza ao solpor dando orde a alcaldesa de requisar as radios do concello, María responde que é moi tarde pero Tirso Gómez Freijido, fixo valer a súa decisión argumentando que necesitaban estar informados no concello tal como fixeron en Ponteareas, segundo declara ela mesma ao ser interrogada, e alega sentirse coaccionada por Tirso. Outro grupo sae esa mesma tarde cara a Vigo pero ao chegar a altura de Barreiros atopan as barricadas e os enfrontamentos cos militares, así que deciden volver para A Cañiza. A alcaldesa está no concello organizando a requisa de armas e armando algúns homes “para defender el ayuntamiento de cualquier ataque contrario al régimen constítuido” como declarara o labrador Américo Troitiño Vázquez. Ás 10 da mañá do día 21 de xullo, as forzas da Compañía de Asalto de Pontevedra entran na Cañiza facéndose co concello sen atopar ningunha resistencia, incautando as armas que alí se atopaban e ordenando armar os simpatizantes do movemento militar. Neste momento María é detida e levada á prisión de Ribadavia, nese instante decátase do perigo que corre a súa vida, cando, segundo relata a súa filla, paran ao chegar a Melón e oe como un gardián lle di a outro “¿imos mexar por eles?” Ata entón María só pensaba en facer arqueo de caixa para deixar todo en orde aos que viñeran tomar o concello, o seu concepto da ética e honradez profesional estaba por riba das circunstancias. De Ribadavia pasara á prisión de Vigo, e tamén estivo en Tui onde a trasladaran para ser interrogada.
María está na prisión da rúa do Príncipe, alí pasa os días nerviosa, coa sentenza de morte como unha espada de Damocles sobre a súa cabeza. Compartiu prisión con Purita, de 18 anos, filla do alcalde vigués Martínez Garrido, a quen non esqueceu. María tiña unha úlcera de estómago e os seus familiares levábanlle leite todos os días, as funcionarias chamaban por ela en voz alta “¡alcaldesa!”, e cada vez que sentía esas palabras, saíaselle o corazón pola gorxa e pensaba que lle ían a dar “el paseo”, ata que non puido máis e dixo á súa familia que prefería a dor da úlcera que morrer de infarto, e que non lle levaran o leite. A irmá de Purita, Josefina, facía de correo para as presas pois tiña unhas trenzas moi longas onde agachaban notas que entraban e saían da cadea. Ninguén sospeitaba dunha nena tan pequena por iso a deixaban pasar, pois as comunicacións eran a través de dúas reixas cun corredor no medio, e as visitas víanse obrigadas a berrar para poder falar cos presos. Josefina lembra unha das funcionarias por ser a máis mala de todas, a muller do dentista Burgallo, que insultaba moi gravemente ás presas, cun odio envelenado. Moitas estaban alí por ser muller de, filla de, irmá de ou nai de, poucas como María por ter unha responsabilidade política. A familia de María mobilizouse para conseguir a súa liberdade, chamaron a todas as portas buscando recomendacións. O 10 de outubro celébrase na cidade de Vigo Consello de Guerra contra María Gómez González, Enrique Giradles Piña, José Ares Sánchez, Domingo Filgueira Araujo, Dámaso Giráldez Piña, Jesús Eugenio Pérez Pérez, José Valeiras Rocha, Narciso Souto González, José Piñeiro Otero, Jaime Lourido Álvarez, Jesús Lourido Álvarez, Modesto Álvarez Ferreiro, Alfonso Teijeira Vázquez, Germán Teijeira Moure, Tirso Gómez Freijido, Antonio Mojón Vázquez, Enrique Souto González, José Vázquez Álvarez, Julio Faro Iglesias, Rafael Vázquez Estévez, Antonio Álvarez Ferreiro, José Gil Álvarez, Américo Troitiño Vázquez e Justo Moure Giráldez, todos eles veciños da Cañiza. María é condenada polo delito de Rebelión Militar a pena de morte, xunto a Jesús Eugenio Pérez Pérez e Antonio Mojón Vázquez, mestres nacionais, Tirso Gómez Freijido, latoeiro, e Justo Moure Giráldez, propietario do bar O Paraíso e concelleiro, todos eles socialistas. A sentencia contara co voto en contra do presidente do Consello por non atopar gravidade nos feitos demostrados, recomendando reclusión perpetua. O día 11 de outubro María alega un embarazo para gañar tempo. Fora recoñecida polo alférez médico Manuel Rodríguez-Granjean que dictaminou que era posible que estivera embarazada de 2 meses, ese ditame salvará a vida da alcaldesa. O día 30 de outubro chega dende A Coruña orde de facer outro recoñecemento a María que é respondido o 2 de decembro dende Vigo facéndose constar que non aparecen síntomas clínicos do embarazo. O día 31 de outubro ás 16 horas nas inmediacións do castelo do Castro foran executados Tirso e Jesús, ambos os dous de 49 anos, casados e con fillos; Justo, de 27 anos, casado con tres fillos pequenos, Antonio de 21 anos, solteiro. Todos eles boas persoas, idealistas e que non fixeron mal a ninguén, só foran culpables de ter un soño e de ser leais á República e á legalidade.
Antonio Mojón Vázquez
Xa estamos todos sentados. Somos case trinta persoas do mesmo concello, agardando que outros decidan que será de nós. Xa queda menos tempo para desfacernos da angustia, da incerteza. Ninguén quere perder a esperanza e anhelan que o pesadelo remate axiña. Síntome como no mundo do revés, van xulgarnos aqueles que terían que ser xulgados.
En la plaza de Vigo a diez de Octubre de mil novecientos treinta y seis, reunido el Consejo de Guerra ordinario de plaza para ver y fallar la causa instruida por procedimiento sumarísimo contra los procesados paisanos… ANTONIO MOJÓN VÁZQUEZ, …. dada cuenta en la causa en Audiencia pública, oída la acusación fiscal y la defensa.
RESULTANDO.- Que el día diecisiete de Julio último se inició un movimiento militar de carácter nacional lo que dio lugar a que al declararse el Estado de Guerra desde los primeros instantes se hicieran cargo del mando y Gobierno legítimo de la Nación las Autoridades Militares.
RESULTANDO.- Que contra este Gobierno legítimo se alzaron en armas los partidos políticos que integran el Frente Popular los que constituyendo partidas militarmente organizadas en distintas partes del territorio nacional hostilizaron y de hecho hostilizan aún a las tropas antes y después de la declaración del Estado de Guerra, que por lo que se refiere a la Octava División orgànica, fue declarado este estado de excepción el día veinte de Julio. –Transcripción literal.
Len e len. Contra todos teñen algunha cousa. Como terxiversan os feitos. Como menten. Aínda non me nomearon, esqueceríanme?, qué poderán alegar na miña contra, se eu non fixen nada.
CONSIDERANDO.- Que a los mismos efectos y en lo que se refiere al procesado ANTONIO MOJÓN VÁZQUEZ, tiene también en cuenta el Consejo la mayor trascendencia que en este procesado por su cultura y profesión de maestro nacional encierran los hechos por el realizados ya que en su calidad personal necesariamente ha de ejercer influencia evidente sobre aquellos que le rodeaban entre los cuales es indiscutible tiene el cargo, prestigio y autoridad. -Transcripción literal.
Vaia, a miña falta é ser mestre. Eu que non me comportara de maneira violenta, acúsanme por ser docente. No son tan parvos, decatáranse de que o ensino é un instrumento moi poderoso. Cultura para o pobo famento de coñecemento, para sacalo do engano e do sometemento, eso si mete medo aos que queren impoñer un sistema de opresión pola forza.
Tan orgullosos que estaban todos de min. Con 17 anos mestre, aos 20 anos con escola propia, en Campo Mojado, Asturias. Se non viñera pasar as vacacións na casa, pode que non me atopara nesta situación. ¿Cómo estarán os meus alumnos?, ¿e as súas familias?, ¿resistirán os asturianos?. Agora van ler as condenas ¿cántos anos de cadea terei que sufrir?.
FALLAMOS que debemos condenar y condenamos a cada uno de los procesados MARIA GOMEZ GONZALEZ, JESUS EUGENIO PÉREZ PÉREZ, TIRSO GOMEZ FREIJIDO Y ANTONIO MOJON VAZQUEZ Y JUSTO MOURE a la pena de muerte.
¡Pena de morte!, pero ¿por qué?. Eu mesmo entregueime, non quería que fixeran dano a meu pai ou a meus irmáns, ¿qué me poderían facer?. ¡Pena de morte!. Todo o sacrificio da miña familia, o afán do meu mestre, da miña nai, ¿para qué?. Pasado mañá é o meu aniversario, 21 anos, tan só 21. Eu quería que os fillos dos que non teñen recursos tivesen as mesmas oportunidades que os fillos dos ben situados. E iso é o que non me queren perdoar, desexan a miña vida a cambio do meu atrevemento, e vana levar.
Outra vez no cárcere. Rematou o sufrimento por se alguén menciona o meu nome en voz alta cando chega a noite, xa non aparecerei morto nunha cuneta, poderei despedirme dos meus e a eles quedáralles o consolo de darme sepultura. Saberán o como, o onde e o cando do meu asasinato. Outras familias non poderán ter esa sorte.
Queda pouco tempo e teño que despedirme da miña familia, coa pluma que me trouxera meu pai de Nova York. Meu pai, un emigrante máis, nesta terra de emigración, que traballou de ebanista no taller dun xudeu, facendo mesas de billar. Lémbrome que cando había un pouco máis de diñeiro na casa era para libros, para a nosa educación. Que dor para el, ver que o motivo da súa loita é o que me ten aquí pechado, as súas ideas de xustiza, de progreso, o orgullo de ter un fillo mestre.
Vigo 25 de Octubre de 1936
Querido padre:
Tiempo hace que ya le debería tener escrito, pero después de la sentencia dictada por el Jurado que nos juzgó el día 10 del corriente, y viendo que nuestra vida estaba para desaparecer de un día a otro, o está, nunca creí que después de tal sentencia fatal nos dejasen vivir tanto tiempo. (…) Pasaron 15 días y nuestra última hora aún no ha llegado. En vista de ello, cojo la pluma para escribirle esta carta ¿quizá la última? No sé. (…)
¡Qué cosa más grande es para mí una visita! Ahora solo faltaba que cuando tuviesen ocasión mandasen a Fefita y a María Teresa, y a no poder ser las dos, que fuese al menos Fefita. (…)
Un abrazo tan grande que alcance a todos.
Les quiere.
Antonio.
Que será da miña familia....
Ser socialista, qué pecado máis grande cometín contra eles. Nunca quixen ningún mal para os caciques do concello, a eses que van a misa tódolos domingos e que non poden perdoar que miña conciencia estea máis limpa que a deles. Tamén hai xente boa, que se compromete buscando avales para evitar a nosa morte, pero as miñas esperanzas son poucas.
Para mi familia:
Queridísimos hermanos, padres y abuelitos:
Quiero ser yo el que les comunique la suerte que yo he corrido, aunque creo que ya lo sabrán. (…) ¡Con que dolor le escribo estas líneas, pues sé que en vez de un alivio, será un puñal más que se clavará con ahínco en sus corazones (…)
Papá, Vd. piense en mis hermanitos. Refrénelos para que ninguno llegue a un final como el mío. Que tomen la política como cosa muerta. Que se aparten completamente de todo partidismo político. (…)
Hermanos de mi alma, para vosotros también un recuerdo. No lloréis ninguno mi muerte y sed muy buenos para papá y mamá. (…) No tener pena ninguna y que esta carta sea el portador de un abrazo tan extenso que alcance a todos y de un beso tan fuerte que se oiga desde Vigo en Cañiza.
Adiós para siempre.
O máis doloroso que vou a facer na miña vida é escribir esta carta. Non sei se terei as forzas para facelo. Esta carta para miña nai. Mamaíña, que loitou tanto por un futuro que xa non existe. Ela, gobernando a casa, a terra e coidando dos seus fillos co seu marido lonxe. Teño que dicirlle tantas cousas e non sei de canto tempo dispoño.
A ti, madre querida, para ti, madre de mi alma, es esta mi última carta. En ella te mando mi último abrazo, mi último beso. Y con ella mi último recuerdo, si mamaiña, pues tú has ocupado mi mente hasta el último instante que me quedó de vida.
Quiero que no sufras por mí. Ya que la vida ha sido tan cruel conmigo, ya que me ha castigado tan duramente, sé tu fuerte. Piensa, madrecita en los otros seis hijos que te quedan. Añádele ya al cariño que le profesas, el que me tenías a mi, aunque dejes un poquito para tu hijo muerto, para tu Antonio. (…)¿Qué vale mi vida comparada con la tuya? Nada. (…)
Y por última vez te pido que me perdones por todos los sufrimientos que te he hecho pasar en todo el lapso de mi corta vida. Pues tu perdón lo es para mi todo. ¡El perdón de mi madre!...¡El perdón de lo que más quise en este mundo! (…)
Madre mía, ya que el pulso me falla, ya que las lágrimas me vendan los ojos, y el dolor me trastorna el cerebro, y aquí quiero dar fin a esta carta, la última que he de escribirte, la última de mi vida.
Madre queridísima, mi último adiós para ti, mi adiós postrero. Mi último recuerdo para ti.
Adiós para siempre, mamaiña.
Tu hijo.
Antonio.
Síntoo moito mamaíña, síntoo de verdade.
Xa están aquí, veñen anunciarnos o que non queriamos escoitar. Todo remata.
Consecuente con su escrito de hoy, participo a Vs. que he acordado que la ejecución de la sentencia de última pena recaída en causa num. 432, por Vs. instruida, contra los paisanos JESÚS EUGENIO PÉREZ PÉREZ, TIRSO GOMEZ FREIJIDO, JUSTO MOURE y ANTONIO MOJÓN VÁZQUEZ, tenga lugar en el día de hoy, a las dieciséis horas, en las inmediaciones del Castillo del Castro de esta Ciudad.
¡VIVA ESPAÑA!
Vigo, 31 de octubre de 1936.
EL COMANDANTE MILITAR. -Felipe Sánchez-
Ese capelán diríxese directamente a min, seguro que quere confesarme como aos meus compañeiros.
–Dígame usted que quiere que confiese, si yo no hice nada malo a nadie, si no cometí falta alguna. Si es necesario me confesaré ante el pueblo entero de Vigo, no hurté, no hice daño, no maté. Para mi los que tienen que confesarse son ustedes, examinen sus conciencias y miren lo que tienen encima de ellas. Preocúpese por su alma.
....
Non o podo crer, lévanme neste camión á morte como un cordeiro ao matadoiro. Non sei que lle pasará a miña familia e que pasará coa nosa República, coa nosa oportunidade de saír deste atraso, deste mundo de miserias económicas e morais. Non me verán derrotado, animarei aos compañeiros, levantarei meu brazo e gritarei ben forte ¡¡Viva a República!!.
Unha testemuña explicaría despois:
Yo lo vi. Levantó su brazo y gritó: ¡Viva la República!. Después nos subieron al Castillo del Castro, formó el pelotón de fusilamiento y sonaron las descargas. Yo vi caer a Antonio. Uno de sus compañeros a pesar de las heridas, se quedó de pie, inmóvil, hasta que lo abatieron. Al final sólo fui un testigo, imagino que para describir a los demás la cara que tenía la muerte en esos días, el rostro del fascismo.
C E R T I F I C A M O S : Que designados por el Sr. Comandante Militar de esta Plaza, para asistir al cumplimiento de sentencia firme en causa instruida por el delito de rebelión contra los paisanos ….. y ANTONIO MOJON VAZQUEZ, y una vez cumplida ésta, fueron reconocidos los reos, los cuales presentaban signos ciertos e indudables de muerte.-
Josefa Mojón Vázquez, Fefita, conta que o único que lles quedou do seu irmán foi un debuxo que lles mandou desde a cadea coa seguinte inscrición: “Recuerdo que le dejo a mis queridísimos padres y hermanos hecho la víspera de mi fusilamiento”. A pluma coa que escribiu as cartas, pluma que a familia recuperou anos despois cando un compañeiro de prisión, ao finar a súa condena no penal do Dueso, entregoulla a seus pais. E o exemplo dunha vida que serviu de guía para seus irmáns e sobriños.
Josefa explica: miña nai colleu unha depresión da que nunca se recuperou, as veces de xeonllos imploraba a Deus velo unha vez máis. Cando o meu pai foi buscar as cinzas do meu irmán ao cemiterio de Pereiró, en Vigo, para enterralas na nosa vila, mandou facer unha lápida na que fixo gravar: “el 31 de octubre de 1936 una fatal guadaña segó tu preciosa vida a los 21 años de edad”. Cada ano para Tódolos Santos repintábamos as letras e os curiosos acercábanse a ler o epitafio. Os fascistas de A Cañiza e Ribadavia intentaron por tódolos medios que se quitara esa inscrición, pero meu pai dixo que iso terían que facelo por riba do seu cadáver.
Agora xa non poden afogar as nosas voces, temos o dereito e a obriga de contar a historia dos nosos.
viernes 23 de enero de 2009
30 PERSONAJES GALLEGOS
Los distintos colectivos gallegos votan a 30 personajes por sus méritos y virtudes con el fin de reconocer sus esfuerzos personales.
MARÍA JOSÉ CARIDE, ELENA ESPINOSA, NELLY MARÍA PÉREZ GIRÁLDEZ, PATRICIA PÉREZ, LOLA VILLARINO, TERESA TÁBOAS, CARMELA SILVA, ENCARNA ÁLVAREZ GARCÍA, CORINA PORRO, ELENA GONZÁLEZ SÁNCHEZ. MICHEL SALGADO, CARLOS NUÑEZ, BORJA OUBIÑA, BREOGÁN GÓMEZ-GIRÁLDEZ PÉREZ, MARÍA CASTRO, JONATHAN PEREIRA, FRANCISCO ARAÚJO CASTRO, MARÍA VILLARAVIZ GOBERNA, MARÍA JESÚS SARABIA GARCÍA, HERNRIQUE MACÍAS CAMBRA, DIEGO DE GIRÁLDEZ, LAXEIRO, MANUEL COLMEIRO GUIMARÁS, JOSÉ CASTILLO CASALDERREY, ÁNGEL SEVILLANO ESTREMERA, FRANCISCO LEIRO LOIS, ARTURO SOUTO FEIJOO, ANTONIO DURÁN “MORRIS”, ALBERTO COMESAÑA Y ANTÓN REIXA, son los 30 personajes gallegos más votados por la ciudadanía.
Esta fue una iniciativa de El Grupo de Ecología Científica de Galicia con el fin de que sea la propia ciudadanía, a través de sus organizaciones cívicas, las que propongan a las personas que crean que merecen un reconocimiento a su esfuerzo y servicio, han pedido la participación de todas ellas y recopilado los datos y propuestas que le han enviado desde las distintas asociaciones los agentes sociales, de igualdad, culturares, deportivos, de juventud, sindicales, ecologistas … y económicos de Vigo y Galicia, que han colaboran enviando CIENTOS DE CORREOS-E con los datos para realizar una selección de los más votados y exponer una semblanza de cada uno de ellos.
De esta forma muestran un escaparate de jóvenes vigueses de nacimiento hechos a sí mismos, mujeres que habitan en Vigo y que a base de mucho esfuerzo han conseguido una especial relevancia y artistas e intelectuales gallegos que cuentan con méritos suficientes para figurar en el blog creado al efecto y que trata de dar a conocer estos importantes personajes, del "sondeo" efectuado se han recopilado los currículos de los personajes más votados por los distintos colectivos para realizar las semblanzas que publican, basadas en sus méritos y virtudes con el fin de que sea, y lo es sin duda, un homenaje a sus esfuerzos personales.
Piden que en caso de que algún colectivo aún no haya enviado sus candidatos puede hacerlo enviando un breve currículum y los méritos así como una foto a: gecma@elgranvigo.net
Para ver las semblanzas de los más votados hasta el momento pinchar en: PERSONAJES GALLEGOS
MARÍA JOSÉ CARIDE, ELENA ESPINOSA, NELLY MARÍA PÉREZ GIRÁLDEZ, PATRICIA PÉREZ, LOLA VILLARINO, TERESA TÁBOAS, CARMELA SILVA, ENCARNA ÁLVAREZ GARCÍA, CORINA PORRO, ELENA GONZÁLEZ SÁNCHEZ. MICHEL SALGADO, CARLOS NUÑEZ, BORJA OUBIÑA, BREOGÁN GÓMEZ-GIRÁLDEZ PÉREZ, MARÍA CASTRO, JONATHAN PEREIRA, FRANCISCO ARAÚJO CASTRO, MARÍA VILLARAVIZ GOBERNA, MARÍA JESÚS SARABIA GARCÍA, HERNRIQUE MACÍAS CAMBRA, DIEGO DE GIRÁLDEZ, LAXEIRO, MANUEL COLMEIRO GUIMARÁS, JOSÉ CASTILLO CASALDERREY, ÁNGEL SEVILLANO ESTREMERA, FRANCISCO LEIRO LOIS, ARTURO SOUTO FEIJOO, ANTONIO DURÁN “MORRIS”, ALBERTO COMESAÑA Y ANTÓN REIXA, son los 30 personajes gallegos más votados por la ciudadanía.
Esta fue una iniciativa de El Grupo de Ecología Científica de Galicia con el fin de que sea la propia ciudadanía, a través de sus organizaciones cívicas, las que propongan a las personas que crean que merecen un reconocimiento a su esfuerzo y servicio, han pedido la participación de todas ellas y recopilado los datos y propuestas que le han enviado desde las distintas asociaciones los agentes sociales, de igualdad, culturares, deportivos, de juventud, sindicales, ecologistas … y económicos de Vigo y Galicia, que han colaboran enviando CIENTOS DE CORREOS-E con los datos para realizar una selección de los más votados y exponer una semblanza de cada uno de ellos.
De esta forma muestran un escaparate de jóvenes vigueses de nacimiento hechos a sí mismos, mujeres que habitan en Vigo y que a base de mucho esfuerzo han conseguido una especial relevancia y artistas e intelectuales gallegos que cuentan con méritos suficientes para figurar en el blog creado al efecto y que trata de dar a conocer estos importantes personajes, del "sondeo" efectuado se han recopilado los currículos de los personajes más votados por los distintos colectivos para realizar las semblanzas que publican, basadas en sus méritos y virtudes con el fin de que sea, y lo es sin duda, un homenaje a sus esfuerzos personales.
Piden que en caso de que algún colectivo aún no haya enviado sus candidatos puede hacerlo enviando un breve currículum y los méritos así como una foto a: gecma@elgranvigo.net
Para ver las semblanzas de los más votados hasta el momento pinchar en: PERSONAJES GALLEGOS
viernes 16 de enero de 2009
GECMA ABRE LA PARTICIPACIÓN CIUDADANA PARA HOMENAJEAR EL ESFUERZO DE LOS JÓVENES, MUJERES E INTELECTUALES
El Grupo de Ecología Científica de Galicia con el fin de que sea la propia ciudadanía, a través de sus organizaciones cívicas, las que propongan a las personas que crean que merecen un reconocimiento a su esfuerzo y servicio, hemos pedido la participación de todas ellas y recopilado los datos y propuestas que nos han enviado desde las distintas asociaciones los agentes sociales, de igualdad, culturares, deportivos, de juventud, sindicales, ecologistas … y económicos de Vigo y Galicia, que han colaboran enviándonos CIENTOS DE CORREOS-E con los datos para realizar una selección de los más votados y exponer una semblanza de cada uno de ellos.
De esta forma mostramos un pequeño escaparate de jóvenes vigueses de nacimiento hechos a sí mismos, mujeres que habitan en Vigo y que a base de mucho esfuerzo han conseguido una especial relevancia y artistas e intelectuales gallegos que cuentan con méritos suficientes para figurar en este blog que trata de dar a conocer estos importantes personajes, de este "sondeo" se han recopilado los currículos de los personajes más votados por los distintos colectivos para realizar las semblanzas que a continuación se publican basadas en sus méritos y virtudes con el fin de que este sea, sin duda, un homenaje a sus esfuerzos personales. y al mismo tiempo las damos a conocer a los distintos medios por si son de vuestro interés.
En caso de que algún colectivo aún no haya enviado sus candidatos puede hacerlo enviando un breve currículum y los méritos así como una foto a: gecma@elgranvigo.net
Para ver las semblanzas de los más votados hasta el momento pinchar en: VER SEMBLANZAS DE PERSONAJES VIGUESES Y GALLEGOS: PROPUESTAS
De esta forma mostramos un pequeño escaparate de jóvenes vigueses de nacimiento hechos a sí mismos, mujeres que habitan en Vigo y que a base de mucho esfuerzo han conseguido una especial relevancia y artistas e intelectuales gallegos que cuentan con méritos suficientes para figurar en este blog que trata de dar a conocer estos importantes personajes, de este "sondeo" se han recopilado los currículos de los personajes más votados por los distintos colectivos para realizar las semblanzas que a continuación se publican basadas en sus méritos y virtudes con el fin de que este sea, sin duda, un homenaje a sus esfuerzos personales. y al mismo tiempo las damos a conocer a los distintos medios por si son de vuestro interés.
En caso de que algún colectivo aún no haya enviado sus candidatos puede hacerlo enviando un breve currículum y los méritos así como una foto a: gecma@elgranvigo.net
Para ver las semblanzas de los más votados hasta el momento pinchar en: VER SEMBLANZAS DE PERSONAJES VIGUESES Y GALLEGOS: PROPUESTAS
sábado 22 de noviembre de 2008
Encuesta de Mediatico (directorio de periódicos de todo el mundo)
Encuesta de Mediatico (directorio de periódicos de todo el mundo) sobre www.elforodigital.com
EL FORO DIGITAL periódico digital perteneciente al periódico impreso EL FORO METROPOLITANO, decano europeo de la prensa de distribución gratuita, incrementa mensualmente sus visitas en un importante porcentaje colocándose con 25000 visitas como el segundo periódico más visitado de Galicia y el sexto de España(según la medición de MEDIATICO.COM)
Estamos de enhora buena. Hasta el pasado mes de Enero de 2007 el periódico digital www.elforodigital.com registró un incremento de visitas del 42,58 % sobre el mes de diciembre de 2006, y del 81,11% en relación con el mismo mes del año anterior.
En Enero de 2oo7 se superaron por primera vez las 20.000 visitas/día, siendo el 25 de Enero el día en que se registraron más visitas, 20.711.
De esta forma las previsiones para 2008 eran excelentes, estábamos en esos momentos en: Accesos: 23613, como puede comprobarse en: http://www.mediatico.com/es/goto.asp?url=11652
www.elforodigital.com agradece la confianza depositada en la información veraz, y con especial sensibilidad por el medio ambiente, de nuestras páginas, tema importante, que unido a la sencillez y manejabilidad, fidelizan a los internautas que nos visitan y a los usuarios.
www.elforodigital.com aprovecha esta ocasión para daros a conocer e invitaros a participar en los apartados:
ELFORODIGITAL.COM http://elforodigital.blogspot.com/
Para cualquier información que os interese publicar, respetando el AVISO LEGAL, estamos a vuestra disposición en los correos-e: elforo@elforodigital.com; elforo.npg@elgranvigo.net; revista@elgranvigo.net; participación@elforodigital.com; en los que recibiremos, con agradecimiento, las sugerencias de todo tipo que nos enviéis.
Agradeciendo vuestra acogida. Aprovechamos la ocasión para saludaros con toda nuestra consideración y ponernos a vuestra disposición.
NOTA IMPORTANTE:
Entradas en periódicos gallegos, a día 31 de Octubre de 2008, según Mediatico.Com que es un directorio de medios de comunicación de todo el mundo, como se puede comprobar en MEDIATICO: http://www.mediatico.com/es/periodicos/europa/spain/locales-y-regionales/
No colocamos los medios que tienen menos de 200 visitas
LA VOZ DE GALICIA
http://www.lavozdegalicia.com/
Edición digital del diario de mayor tirada de Galicia. Además de la información general cuenta con versiones en Internet de cada una de sus ediciones físicas, chat, foros de debate, horóscopo y encuestas.
32839 Visitas
EL FORO METROPOLITANO
http://www.elforodigital.com
Periódico mensual bilingüe de información de las ciudades y pueblos de la comunidad gallega y del estado español. Además cuenta con los suplementos: El Foro Metropolitano de Vigo-Pontevedra. El Foro del Val Miñor y la revista El Gran Vigo
24960 Visitas
FARO DE VIGO
http://www.farodevigo.es
Información de Vigo y de la Comunidad
6723 Visitas
EL CORREO GALLEGO
http://www.elcorreogallego.es
En Gallego y Castellano
3234 Visitas
EL IDEAL GALLEGO
http://www.elidealgallego.com
Información local y provincial de A Coruña
3198 Visitas
DIARIO DE FERROL
http://www.diariodeferrol.com
Diario Local Gallego
2188 Visitas
DIARIO DE PONTEVEDRA
http://www.diariodepontevedra.es
1800 Visitas
XORNAL
http://www.xornal.mundo-r.com
Galicia
1375 Visitas
GACETA DE LUGO
http://www.gzlugo.com/
Diario local Gallego
1184 Visitas
XORNAL GALICIA TODA LA ACTUALIDAD Y NOTICIAS DE GALICIA
http://www.xornalgalicia.com
Xornal Galicia toda la actualidad y noticias de Galicia, A Coruña, Lugo, Ourense y Pontevedra
1176 Visitas
EL PROGRESO DIGITAL
http://www.elprogreso.es/
Edición electrónica de El Progreso, diario de Lugo y su provincia.
961 Visitas
EL FORO DIGITAL periódico digital perteneciente al periódico impreso EL FORO METROPOLITANO, decano europeo de la prensa de distribución gratuita, incrementa mensualmente sus visitas en un importante porcentaje colocándose con 25000 visitas como el segundo periódico más visitado de Galicia y el sexto de España(según la medición de MEDIATICO.COM)
Estamos de enhora buena. Hasta el pasado mes de Enero de 2007 el periódico digital www.elforodigital.com registró un incremento de visitas del 42,58 % sobre el mes de diciembre de 2006, y del 81,11% en relación con el mismo mes del año anterior.
En Enero de 2oo7 se superaron por primera vez las 20.000 visitas/día, siendo el 25 de Enero el día en que se registraron más visitas, 20.711.
De esta forma las previsiones para 2008 eran excelentes, estábamos en esos momentos en: Accesos: 23613, como puede comprobarse en: http://www.mediatico.com/es/goto.asp?url=11652
www.elforodigital.com agradece la confianza depositada en la información veraz, y con especial sensibilidad por el medio ambiente, de nuestras páginas, tema importante, que unido a la sencillez y manejabilidad, fidelizan a los internautas que nos visitan y a los usuarios.
www.elforodigital.com aprovecha esta ocasión para daros a conocer e invitaros a participar en los apartados:
ELFORODIGITAL.COM http://elforodigital.blogspot.com/
Para cualquier información que os interese publicar, respetando el AVISO LEGAL, estamos a vuestra disposición en los correos-e: elforo@elforodigital.com; elforo.npg@elgranvigo.net; revista@elgranvigo.net; participación@elforodigital.com; en los que recibiremos, con agradecimiento, las sugerencias de todo tipo que nos enviéis.
Agradeciendo vuestra acogida. Aprovechamos la ocasión para saludaros con toda nuestra consideración y ponernos a vuestra disposición.
NOTA IMPORTANTE:
Entradas en periódicos gallegos, a día 31 de Octubre de 2008, según Mediatico.Com que es un directorio de medios de comunicación de todo el mundo, como se puede comprobar en MEDIATICO: http://www.mediatico.com/es/periodicos/europa/spain/locales-y-regionales/
No colocamos los medios que tienen menos de 200 visitas
LA VOZ DE GALICIA
http://www.lavozdegalicia.com/
Edición digital del diario de mayor tirada de Galicia. Además de la información general cuenta con versiones en Internet de cada una de sus ediciones físicas, chat, foros de debate, horóscopo y encuestas.
32839 Visitas
EL FORO METROPOLITANO
http://www.elforodigital.com
Periódico mensual bilingüe de información de las ciudades y pueblos de la comunidad gallega y del estado español. Además cuenta con los suplementos: El Foro Metropolitano de Vigo-Pontevedra. El Foro del Val Miñor y la revista El Gran Vigo
24960 Visitas
FARO DE VIGO
http://www.farodevigo.es
Información de Vigo y de la Comunidad
6723 Visitas
EL CORREO GALLEGO
http://www.elcorreogallego.es
En Gallego y Castellano
3234 Visitas
EL IDEAL GALLEGO
http://www.elidealgallego.com
Información local y provincial de A Coruña
3198 Visitas
DIARIO DE FERROL
http://www.diariodeferrol.com
Diario Local Gallego
2188 Visitas
DIARIO DE PONTEVEDRA
http://www.diariodepontevedra.es
1800 Visitas
XORNAL
http://www.xornal.mundo-r.com
Galicia
1375 Visitas
GACETA DE LUGO
http://www.gzlugo.com/
Diario local Gallego
1184 Visitas
XORNAL GALICIA TODA LA ACTUALIDAD Y NOTICIAS DE GALICIA
http://www.xornalgalicia.com
Xornal Galicia toda la actualidad y noticias de Galicia, A Coruña, Lugo, Ourense y Pontevedra
1176 Visitas
EL PROGRESO DIGITAL
http://www.elprogreso.es/
Edición electrónica de El Progreso, diario de Lugo y su provincia.
961 Visitas
martes 4 de noviembre de 2008
Día Mundial de la Ecología “equilibrio con el medio ambiente”

GECMA, a través de su presidenta, ha vuelto a hacer un llamamiento a todas las autoridades del mundo para “que gobiernen para la paz, el desarrollo sostenible y la ecología, porque ese es el futuro que necesita el planeta”.
El 01 de noviembre se celebró el día mundial de la ecología, fecha en la cual se resalta la importancia de concienciar a los pueblos sobre temas ambientales y sociales.
Es importante mencionar que la humanidad necesita recuperar un proceso acelerado de conservación, donde apostemos por una forma de vida sana, austera, que respete los derechos humanos. En cada país, en cada rincón del planeta se viene produciendo un desequilibrio ecológico y ambiental. Es necesario cuidar cada lugar donde vivimos.
Los seres humanos tienen que hacer la paz con el planeta para superar la crisis ecológica y ambiental mundial que estamos sufriendo. Esta crisis se hace presente a través de los cambios climáticos que estamos padeciendo: la desertización, el aumento de la temperatura, la erosión de los terrenos, la destrucción de la biodiversidad, la crisis mundial de los recursos hídricos y la contaminación del aire, del suelo y del agua .
GECMA propuso llevar como mensaje el de “procurar tener el planeta tierra limpio y a sus seres vivos plenos de salud”, en donde todas las especies vivan en paz, en constante armonía, carentes de enfermedades y en equilibrio con el medio ambiente.
En España existen mucha asociaciones y fundaciones que se encargan de realizar estudios y campañas que persiguen ese objetivo de defender nuestro maltratado Planeta Tierra y por ello GECMA, a través de su presidenta, ha vuelto a hacer un llamamiento a todas las autoridades del mundo para “que gobiernen para la paz, el desarrollo sostenible y la ecología, porque ese es el futuro que necesita el planeta”.
Siguió pidiendo “a los ciudadanos y a los gobiernos que cooperen en la protección de la fina capa de gas que protege a todos los seres vivos”. La presidenta de GECMA, Nelly Pérez Giráldez, dijo que: “Es necesaria la cooperación internacional y de todos y cada uno de los ciudadanos para proteger la capa de ozono y luchar contra una de las graves amenazas para la salud humana y ambiental de todo el mundo”.
Pidió que se reduzcan “la producción, el uso y consumo de sustancias y productos químicos que agotan y destruyen la capa” y como consecuencia inciden en una “grave amenaza para la salud”. “Si todos los ciudadanos actuáramos en este sentido podríamos acelerar su recuperación”, concluyó.
Nota.-
Nelly Pérez Giráldez, presidenta de GECMA y de la Asociación GRAN VIGO, es una persona muy formada: Contable, Perito Judicial,diplomada en Legislación Laboral, Fiscal y Tributaria. Realizó estudios de Empresariales y 3 años de Derecho, así como diversos cursos: Administración y administraciones locales, Seguridad e Higiene en el Trabajo, secretaria de dirección, agente de desarrollo cooperativo, agente de seguros, monitora de consumo, animadora socio-cultural, importantes cursos relacionados con el medio ambiente etc. En la actualidad está terminando el grado de Relaciones Laborales y los posgrados de Dirección Financiera y Recursos Humanos en la Universidad Autónoma de Barcelona.
lunes 3 de noviembre de 2008
ESTUDIO GENERAL DE MEDIOS, UN NEGOCIO: MEDIATICO.COM, UN SERVICIO
CÓMO INCLUIR UN MEDIO EN EL EGM?
Es necesario ser asociado de AIMC para poder solicitar la inclusión de un medio en el EGM.
La inclusión se solicita rellenando un impreso diseñado al efecto y titulado Solicitud de Inclusión en el Estudio General de Medios que puede obtenerse en la Secretaría de AIMC.
Se requiere cierta permanencia del medio en el mercado y una pequeña tirada que permitan SUPONER la obtención de datos para formular la estadística.
A finales de la década de los 80, el 20 de julio de 1988, el Ministerio del Interior visa y registra los Estatutos de la Asociación para la Investigación de Medios de Comunicación, con lo que la estructura jurídica de la entidad propietaria del EGM, quedó adecuada a los objetivos y características de "la investigación de las audiencias de los diferentes medios de comunicación, y la distribución de sus informes ENTRE SUS ASOCIADOS". AIMC es una asociación que produce el EGM. Ella es la propietaria de los datos, y cuenta con sus propios órganos técnicos y de gobierno.
¿CÓMO ASOCIARSE A AIMC?
El ingreso en la Asociación será voluntario. Las empresas, entidades, etc., que lo deseen, deberán solicitarlo mediante escrito fehaciente al Presidente de la Asociación, haciendo constar de forma explícita la disposición por parte del solicitante de acatar las normas estatutarias y el reglamento de la Asociación, así como su voluntad de cumplir los acuerdos adoptados por los Órganos de Gobierno (art. 9). Y pagar la cuota correspondiente cada año, que varía en función del tipo de empresa.
La cuota mínima anual se sitúa en:
15.673 € para empresas incluidas en el Estamento 1 (anunciantes, consultores, agencias de publicidad y agencias de medios)
6.800 € para empresas incluidas en el Estamento 2 (medios de comunicación y exclusivas de publicidad.
SOLICITUD DE INGRESO.
Para facilitar los trámites han confeccionado dos impresos: Solicitud de Ingreso en AIMC y Solicitud de Inclusión en el Estudio General de Medios que aparecen en el folleto institucional titulado “Qué es AIMC” y que pueden solicitarse en la Secretaría de AIMC, luego pagar la cuota anual.
Por lo que se puede deducir que esto no es ni más ni menos que una empresa privada que se encarga de servir informes de los socios que pagan anualmente su cuota.
Hay otros medidores, sin ánimo de lucro, diarios, que se pueden consultar gratuitamente en Internet como MEDIATIO:
Mediatico.Com: PERIÓDICOS, RADIOS, REVISTAS Y BLOGS DE TODO EL MUNDO
Directorio de periódicos, revistas, radios y blogs.
Directorio de medios de comunicación, donde se puede apreciar las entradas de cada uno, de las distintas partes del mundo: África, Oriente Medio, Asia – Pacífico, Norteamérica, Europa y América Latina. Incluso periódicos Locales y regionales.
Una muestra, con sus entradas. Recogemos sólo dos de sus páginas. Si quieren ver todas pueden entrar en:
MEDIATICO: PERIÓDICOS DE ESPAÑA: LOCALES Y REGIONALES
EL MERCANTIL VALENCIANO / LEVANTE
http://www.levante-emv.es
Información local, provincial y regional.
51292 Visitas
EL ADELANTO DE SALAMANCA
http://www.elperiodico.es/salamanca
Diario decano de la prensa salmantina
44095 Visitas
EL CORREO ESPAÑOL / EL PUEBLO VASCO
http://www.diario-elcorreo.es
38574 Visitas
LAS PROVINCIAS DIGITAL
http://www.lasprovincias.es/
Edición digital del diario decano de La Comunidad Valenciana.
37909 Visitas
LA VOZ DE GALICIA
http://www.lavozdegalicia.com/
Edición digital del diario de mayor tirada de Galicia. Además de la información general cuenta con versiones en Internet de cada una de sus ediciones físicas, chat, foros de debate, horóscopo y encuestas.
32378 Visitas
EL FORO METROPOLITANO
http://www.elforodigital.com
Periódico mensual bilingüe de información de las ciudades y pueblos de la comunidad gallega y del estado español. Además cuenta con los suplementos: El Foro Metropolitano de Vigo-Pontevedra y la revista El Gran Vigo
24876 Visitas
EL FARO DE ALGECIRAS INFORMACIÓN
http://www.publicacionesdelsur.com/diarios/cadiz/faro/index.shtml
Edición digital del diario El Faro de Algeciras Información.
20140 Visitas
DIARIO CORDOBA
http://www.elperiodico.es/cordoba
diario provincial de información general
18793 Visitas
DEIA, DIARIO DE EUSKADI
http://www.deia.com/
En dei@digital encontrarás toda la información sobre de Euskadi y un foro vasco con miles de recetas, origen de tu apellido, todo el deporte vasco y un foro con información sobre el proceso de paz en el País Vasco.
17844 Visitas
LA NUEVA ESPAÑA
http://www.lanuevaespana.es/portada/index.html
Diario asturiano independiente.
15833 Visitas
LA PROVINCIA
http://www.editorialprensacanaria.es/laprovincia
Las Palmas
14087 Visitas
EL PERIÓDICO DE CATALUÑA
http://www.elperiodico.es
Diario en Catalán y Castellano
13431 Visitas
EL NORTE DE CASTILLA
http://www.nortecastilla.es
Diario Castellano
12648 Visitas
DIARIO INFORMACIÓN
http://diarioinformacion.com
Alicante
12454 Visitas
LA VOZ DE ASTURIAS
http://www.elperiodico.es/asturias
Periódico Regional
11446 Visitas
DIARIO DE NAVARRA
http://www.diariodenavarra.es
9708 Visitas
EL BOLICHERO.COM
http://www.semanarioelbolichero.com
periodico semanario con noticial locales, nacionales e internacionales
9574 Visitas
CANARIAS 7
http://www.canarias7.es/
Diario Canario
9306 Visitas
EL DIARIO MONTAÑES
http://www.eldiariomontanes.es
Cantabria
9091 Visitas
EL DÍA DIGITAL
http://www.eldia.es/
Versión en internet del diario el día, que se edita en Santa Cruz de Tenerife
8794 Visitas
CRÓNICA 16 DE LEÓN
http://www.la-cronica.net
León y Provincia
7905 Visitas
EL COMERCIO
http://www.elcomercio-sa.es
Diario Asturiano con noticias de Asturias, Aviles, Gijon y Oviedo
7584 Visitas
DIARIO LA AXARQUÍA DIGITAL
http://www.diarioaxarquia.com
Diario comarcal de ámbito axárquico.
7436 Visitas
LA OPINIÓN DE TENERIFE
http://www.la-opinion.com
Diario de Tenerife
7368 Visitas
DIARIO LA MAÑANA DE LLEIDA
http://www.lamanyana.es
Periódico local de Lleida
7284 Visitas
FARO DE VIGO
http://www.farodevigo.es
Información de Vigo y de la Comunidad
6527 Visitas
EL DIARIO DE LAS COMARCAS DE LA COMUNIDAD VALENCIANA
http://www.valencia-las-comarcas.com/
El periódico que se preocupa exclusivamente de la información diaria y noticias de las ciudades y poblaciones de la comunidad valenciana
5192 Visitas
TRIBUNA DE SALAMANCA
http://www.tribuna.net
Diario Salamantino
4516 Visitas
ALMERÍA ACTUALIDAD - EL ALMERÍA
http://www.elalmeria.es
Diario local, perteneciente al Grupo Joly. Noticias de Almería. Local, Provincia, Cultura y Deportes actualizados y siempre online.
4511 Visitas
EUROPA SUR
http://www.europasur.es
Toda la información de Algeciras y el Campo de Gibraltar
4386 Visitas
DIARIO DE ALICANTE
http://www.diarioinformacion.com
Periodico digital diario de la provincia de alicante
4312 Visitas
LA VOZ DE ALMERIA
http://www.lavozalm.es
Incluye hemeroteca al igual que El Crónica
4265 Visitas
HUELVA INFORMACIÓN
http://hinfor.otd.es
4213 Visitas
DIARIO DE CÁDIZ DIGITAL
http://www.diariodecadiz.es
Diario de información general
4145 Visitas
HERALDO DE ARAGÓN
http://www.sendanet.es/heraldo
4070 Visitas
PERIÓDICO DE BENALMÁDENA
http://www.benalmadenanoticias.com/index.php
Un lugar donde los ciudadanos podrán expresar su opinión, sus necesidades, sus comentarios.
3912 Visitas
DIARIO LA VERDAD
http://www.la-verdad.com
Incluye hemeroteca , Murcia
3496 Visitas
DIARIO DE BURGOS DIGITAL
http://www.diariodeburgos.es/
Diario de Burgos digital es una completa información local, regional, nacional e internacional, con apartados especiales dedicados a Atapuerca, la Catedral de Burgos o los vinos de la Ribera del Duero.
3490 Visitas
ZALAMEA... LA OTRA MIRADA
http://www.zalamealareal.blogspot.com
Diario Digital de Zalamea la Real
3427 Visitas
Es necesario ser asociado de AIMC para poder solicitar la inclusión de un medio en el EGM.
La inclusión se solicita rellenando un impreso diseñado al efecto y titulado Solicitud de Inclusión en el Estudio General de Medios que puede obtenerse en la Secretaría de AIMC.
Se requiere cierta permanencia del medio en el mercado y una pequeña tirada que permitan SUPONER la obtención de datos para formular la estadística.
A finales de la década de los 80, el 20 de julio de 1988, el Ministerio del Interior visa y registra los Estatutos de la Asociación para la Investigación de Medios de Comunicación, con lo que la estructura jurídica de la entidad propietaria del EGM, quedó adecuada a los objetivos y características de "la investigación de las audiencias de los diferentes medios de comunicación, y la distribución de sus informes ENTRE SUS ASOCIADOS". AIMC es una asociación que produce el EGM. Ella es la propietaria de los datos, y cuenta con sus propios órganos técnicos y de gobierno.
¿CÓMO ASOCIARSE A AIMC?
El ingreso en la Asociación será voluntario. Las empresas, entidades, etc., que lo deseen, deberán solicitarlo mediante escrito fehaciente al Presidente de la Asociación, haciendo constar de forma explícita la disposición por parte del solicitante de acatar las normas estatutarias y el reglamento de la Asociación, así como su voluntad de cumplir los acuerdos adoptados por los Órganos de Gobierno (art. 9). Y pagar la cuota correspondiente cada año, que varía en función del tipo de empresa.
La cuota mínima anual se sitúa en:
15.673 € para empresas incluidas en el Estamento 1 (anunciantes, consultores, agencias de publicidad y agencias de medios)
6.800 € para empresas incluidas en el Estamento 2 (medios de comunicación y exclusivas de publicidad.
SOLICITUD DE INGRESO.
Para facilitar los trámites han confeccionado dos impresos: Solicitud de Ingreso en AIMC y Solicitud de Inclusión en el Estudio General de Medios que aparecen en el folleto institucional titulado “Qué es AIMC” y que pueden solicitarse en la Secretaría de AIMC, luego pagar la cuota anual.
Por lo que se puede deducir que esto no es ni más ni menos que una empresa privada que se encarga de servir informes de los socios que pagan anualmente su cuota.
Hay otros medidores, sin ánimo de lucro, diarios, que se pueden consultar gratuitamente en Internet como MEDIATIO:
Mediatico.Com: PERIÓDICOS, RADIOS, REVISTAS Y BLOGS DE TODO EL MUNDO
Directorio de periódicos, revistas, radios y blogs.
Directorio de medios de comunicación, donde se puede apreciar las entradas de cada uno, de las distintas partes del mundo: África, Oriente Medio, Asia – Pacífico, Norteamérica, Europa y América Latina. Incluso periódicos Locales y regionales.
Una muestra, con sus entradas. Recogemos sólo dos de sus páginas. Si quieren ver todas pueden entrar en:
MEDIATICO: PERIÓDICOS DE ESPAÑA: LOCALES Y REGIONALES
EL MERCANTIL VALENCIANO / LEVANTE
http://www.levante-emv.es
Información local, provincial y regional.
51292 Visitas
EL ADELANTO DE SALAMANCA
http://www.elperiodico.es/salamanca
Diario decano de la prensa salmantina
44095 Visitas
EL CORREO ESPAÑOL / EL PUEBLO VASCO
http://www.diario-elcorreo.es
38574 Visitas
LAS PROVINCIAS DIGITAL
http://www.lasprovincias.es/
Edición digital del diario decano de La Comunidad Valenciana.
37909 Visitas
LA VOZ DE GALICIA
http://www.lavozdegalicia.com/
Edición digital del diario de mayor tirada de Galicia. Además de la información general cuenta con versiones en Internet de cada una de sus ediciones físicas, chat, foros de debate, horóscopo y encuestas.
32378 Visitas
EL FORO METROPOLITANO
http://www.elforodigital.com
Periódico mensual bilingüe de información de las ciudades y pueblos de la comunidad gallega y del estado español. Además cuenta con los suplementos: El Foro Metropolitano de Vigo-Pontevedra y la revista El Gran Vigo
24876 Visitas
EL FARO DE ALGECIRAS INFORMACIÓN
http://www.publicacionesdelsur.com/diarios/cadiz/faro/index.shtml
Edición digital del diario El Faro de Algeciras Información.
20140 Visitas
DIARIO CORDOBA
http://www.elperiodico.es/cordoba
diario provincial de información general
18793 Visitas
DEIA, DIARIO DE EUSKADI
http://www.deia.com/
En dei@digital encontrarás toda la información sobre de Euskadi y un foro vasco con miles de recetas, origen de tu apellido, todo el deporte vasco y un foro con información sobre el proceso de paz en el País Vasco.
17844 Visitas
LA NUEVA ESPAÑA
http://www.lanuevaespana.es/portada/index.html
Diario asturiano independiente.
15833 Visitas
LA PROVINCIA
http://www.editorialprensacanaria.es/laprovincia
Las Palmas
14087 Visitas
EL PERIÓDICO DE CATALUÑA
http://www.elperiodico.es
Diario en Catalán y Castellano
13431 Visitas
EL NORTE DE CASTILLA
http://www.nortecastilla.es
Diario Castellano
12648 Visitas
DIARIO INFORMACIÓN
http://diarioinformacion.com
Alicante
12454 Visitas
LA VOZ DE ASTURIAS
http://www.elperiodico.es/asturias
Periódico Regional
11446 Visitas
DIARIO DE NAVARRA
http://www.diariodenavarra.es
9708 Visitas
EL BOLICHERO.COM
http://www.semanarioelbolichero.com
periodico semanario con noticial locales, nacionales e internacionales
9574 Visitas
CANARIAS 7
http://www.canarias7.es/
Diario Canario
9306 Visitas
EL DIARIO MONTAÑES
http://www.eldiariomontanes.es
Cantabria
9091 Visitas
EL DÍA DIGITAL
http://www.eldia.es/
Versión en internet del diario el día, que se edita en Santa Cruz de Tenerife
8794 Visitas
CRÓNICA 16 DE LEÓN
http://www.la-cronica.net
León y Provincia
7905 Visitas
EL COMERCIO
http://www.elcomercio-sa.es
Diario Asturiano con noticias de Asturias, Aviles, Gijon y Oviedo
7584 Visitas
DIARIO LA AXARQUÍA DIGITAL
http://www.diarioaxarquia.com
Diario comarcal de ámbito axárquico.
7436 Visitas
LA OPINIÓN DE TENERIFE
http://www.la-opinion.com
Diario de Tenerife
7368 Visitas
DIARIO LA MAÑANA DE LLEIDA
http://www.lamanyana.es
Periódico local de Lleida
7284 Visitas
FARO DE VIGO
http://www.farodevigo.es
Información de Vigo y de la Comunidad
6527 Visitas
EL DIARIO DE LAS COMARCAS DE LA COMUNIDAD VALENCIANA
http://www.valencia-las-comarcas.com/
El periódico que se preocupa exclusivamente de la información diaria y noticias de las ciudades y poblaciones de la comunidad valenciana
5192 Visitas
TRIBUNA DE SALAMANCA
http://www.tribuna.net
Diario Salamantino
4516 Visitas
ALMERÍA ACTUALIDAD - EL ALMERÍA
http://www.elalmeria.es
Diario local, perteneciente al Grupo Joly. Noticias de Almería. Local, Provincia, Cultura y Deportes actualizados y siempre online.
4511 Visitas
EUROPA SUR
http://www.europasur.es
Toda la información de Algeciras y el Campo de Gibraltar
4386 Visitas
DIARIO DE ALICANTE
http://www.diarioinformacion.com
Periodico digital diario de la provincia de alicante
4312 Visitas
LA VOZ DE ALMERIA
http://www.lavozalm.es
Incluye hemeroteca al igual que El Crónica
4265 Visitas
HUELVA INFORMACIÓN
http://hinfor.otd.es
4213 Visitas
DIARIO DE CÁDIZ DIGITAL
http://www.diariodecadiz.es
Diario de información general
4145 Visitas
HERALDO DE ARAGÓN
http://www.sendanet.es/heraldo
4070 Visitas
PERIÓDICO DE BENALMÁDENA
http://www.benalmadenanoticias.com/index.php
Un lugar donde los ciudadanos podrán expresar su opinión, sus necesidades, sus comentarios.
3912 Visitas
DIARIO LA VERDAD
http://www.la-verdad.com
Incluye hemeroteca , Murcia
3496 Visitas
DIARIO DE BURGOS DIGITAL
http://www.diariodeburgos.es/
Diario de Burgos digital es una completa información local, regional, nacional e internacional, con apartados especiales dedicados a Atapuerca, la Catedral de Burgos o los vinos de la Ribera del Duero.
3490 Visitas
ZALAMEA... LA OTRA MIRADA
http://www.zalamealareal.blogspot.com
Diario Digital de Zalamea la Real
3427 Visitas
martes 21 de octubre de 2008
Agentes del Cuerpo Nacional de Policía adscritos a la Comisaría Provincial de Pontevedra detuvieron a J.M.G.R., de 25 años vecino de A Cañiza
Agentes del Cuerpo Nacional de Policía adscritos a la Comisaría Provincial de Pontevedra detuvieron a J.M.G.R., de 25 años y vecino de A Cañiza, como presunto autor de un delito contra la seguridad del tráfico. El arrestado conducía sin carné un vehículo en el que se encontró cierta cantidad de droga y que fue localizado cuando accedía al poblado de O Vao.
Los hechos tuvieron lugar el sábado pasado, cuando una dotación policial que patrullaba por las inmediaciones de O Vao detectó un vehículo, del que se bajó una pareja, que presentaba un aspecto muy deteriorado.
Una vez los dos ocupantes accedieron de nuevo al turismo, los agentes constataron que ninguno de ellos disponía de carné, por lo que procedieron a la detención de J.M.G.R., que pilotaba el vehículo al llegar al poblado de O Vao, por un delito contra la seguridad del tráfico.
Como ya quedó reflejado anteriormente, en este coche fueron intervenidos un puño americano (arma prohibida) y una pequeña cantidad de heroína.
Los hechos tuvieron lugar el sábado pasado, cuando una dotación policial que patrullaba por las inmediaciones de O Vao detectó un vehículo, del que se bajó una pareja, que presentaba un aspecto muy deteriorado.
Una vez los dos ocupantes accedieron de nuevo al turismo, los agentes constataron que ninguno de ellos disponía de carné, por lo que procedieron a la detención de J.M.G.R., que pilotaba el vehículo al llegar al poblado de O Vao, por un delito contra la seguridad del tráfico.
Como ya quedó reflejado anteriormente, en este coche fueron intervenidos un puño americano (arma prohibida) y una pequeña cantidad de heroína.
lunes 20 de octubre de 2008
JOSÉ LUIS MÉNDEZ ROMEU Conselleiro de Presidencia
"Somos el centro frente al radicalismo del Bloque y el histrionismo del PP"
P. Hay quejas de que no se cumple la Lei de Emerxencias.
R. Estamos bien en A Coruña donde hay una colaboración efectivísima de la Diputación, vemos receptividad en Lugo donde entrarán en funcionamiento cinco parques comarcales de bomberos en el primer semestre de 2009, tenemos conversaciones con la Diputación de Ourense, de momento sin resultado, para construir parques en Bande y O Carballiño, y grandes dificultades, incluso de interlocución, en Pontevedra. Pretendíamos construir parques en A Cañiza, Caldas y Baiona. Incomprensiblemente a la Diputación de Pontevedra le gusta el conflicto político, poco la toma de decisiones y menos cumplir la ley.. Las administraciones tienen el deber legal de cooperar. Es lamentable.
P. Hay quejas de que no se cumple la Lei de Emerxencias.
R. Estamos bien en A Coruña donde hay una colaboración efectivísima de la Diputación, vemos receptividad en Lugo donde entrarán en funcionamiento cinco parques comarcales de bomberos en el primer semestre de 2009, tenemos conversaciones con la Diputación de Ourense, de momento sin resultado, para construir parques en Bande y O Carballiño, y grandes dificultades, incluso de interlocución, en Pontevedra. Pretendíamos construir parques en A Cañiza, Caldas y Baiona. Incomprensiblemente a la Diputación de Pontevedra le gusta el conflicto político, poco la toma de decisiones y menos cumplir la ley.. Las administraciones tienen el deber legal de cooperar. Es lamentable.
domingo 12 de octubre de 2008
miércoles 8 de octubre de 2008
Cañiza (A)
El municipio de A Cañiza se encuentra situado en la comarca de O Condado, de la que es capital, en la provincia de Pontevedra. Se localiza a los pies del pico más alto de la provincia (Faro de Avión) y tiene una extensión de 18,10 km2. En la actualidad cuenta con 7.194 habitantes.
Es una zona de montañas, altas y medias, con una ribera irregular que presenta una vegetación también variada compuesta por montes y bosques, de pinos, eucaliptus, robles o sauces.- Sus tierras muy bien irrigadas con abundantes cañadas presentan zonas cultivadas por vides y cítricos.- Su economía se basa en la agricultura, la ganadería y la explotación forestal y la hostelería.
Junto al Río Ribadil se abre un paraje natural de gran belleza. Junto a él otros ríos como el Deva, el Tea o el Cea, realizan el descenso por las montañas de la comarca. De su caudal se nutren las tierras fértiles a través de unas singulares presas denominadas "levadas”. En las tierras de la ribera, con menos de 400 metros, abundan los frutales, los pastos y la vid.
El monumento más destacable de esta localidad es la iglesia de Santa María de A Franqueira. Se trata de una construcción del cisterciense-prerrománico, que data del siglo XI. Aunque con los siglos se le han añadido elementos de otros estilos.
Debido a su favorecida localización y la provisión de agua (por los ríos Deva, Ribadil), las principales actividades económicas de A Cañiza son la agricultura (cereales, vino, miel y productos de la huerta) y la ganadería (ovejas, cerdos, vacas y aves). Aunque también se crían caballos y asnos en la zona más montañosa. En las últimas décadas se ha desarrollado la actividad industrial, sobre todo relacionada con la explotación maderera, y la hostelera, por el creciente turismo.
Romería de las Pascuillas
El Lunes de Pentecostés A Cañiza celebra su popular romería de las Pascuillas, romería que discurre hasta el santuario de Nuestra Señora de A Franqueira. Parroquias de A Cañiza y de poblaciones cercanas se citan en el evento religioso que cuenta con miles de devotos que rinden pleitesía a la Virgen.
Romería de la Virxe la Fonte
Cuentan que fue Nuestra Señora A Franqueira la que liberó a los cristianos retenidos en Argel. Con esta creencia como telón de fondo, la localidad pontevedresa de A Cañiza celebra durante el mes de septiembre una romería en la que se escenifican los hechos mencionados. La Virgen presencia los actos así como las danzas que se bailan en su honor.
Feira do Xamón
La localidad pontevedresa de A Cañiza celebra la festividad de Nuestra Señora de la Asunción con la llamada 'feira do Xamón', cuyo nombre ya indica el motivo gastronómico de la cita. La feria viene celebrándose desde 1967 y tras ella, concretamente el domingo siguiente, tiene lugar en la carballeria del Cacharado otra degustación, en esta ocasión, de sardinas. Las celebraciones se acompañan por actuaciones locales.
Es una zona de montañas, altas y medias, con una ribera irregular que presenta una vegetación también variada compuesta por montes y bosques, de pinos, eucaliptus, robles o sauces.- Sus tierras muy bien irrigadas con abundantes cañadas presentan zonas cultivadas por vides y cítricos.- Su economía se basa en la agricultura, la ganadería y la explotación forestal y la hostelería.
Junto al Río Ribadil se abre un paraje natural de gran belleza. Junto a él otros ríos como el Deva, el Tea o el Cea, realizan el descenso por las montañas de la comarca. De su caudal se nutren las tierras fértiles a través de unas singulares presas denominadas "levadas”. En las tierras de la ribera, con menos de 400 metros, abundan los frutales, los pastos y la vid.
El monumento más destacable de esta localidad es la iglesia de Santa María de A Franqueira. Se trata de una construcción del cisterciense-prerrománico, que data del siglo XI. Aunque con los siglos se le han añadido elementos de otros estilos.
Debido a su favorecida localización y la provisión de agua (por los ríos Deva, Ribadil), las principales actividades económicas de A Cañiza son la agricultura (cereales, vino, miel y productos de la huerta) y la ganadería (ovejas, cerdos, vacas y aves). Aunque también se crían caballos y asnos en la zona más montañosa. En las últimas décadas se ha desarrollado la actividad industrial, sobre todo relacionada con la explotación maderera, y la hostelera, por el creciente turismo.
Romería de las Pascuillas
El Lunes de Pentecostés A Cañiza celebra su popular romería de las Pascuillas, romería que discurre hasta el santuario de Nuestra Señora de A Franqueira. Parroquias de A Cañiza y de poblaciones cercanas se citan en el evento religioso que cuenta con miles de devotos que rinden pleitesía a la Virgen.
Romería de la Virxe la Fonte
Cuentan que fue Nuestra Señora A Franqueira la que liberó a los cristianos retenidos en Argel. Con esta creencia como telón de fondo, la localidad pontevedresa de A Cañiza celebra durante el mes de septiembre una romería en la que se escenifican los hechos mencionados. La Virgen presencia los actos así como las danzas que se bailan en su honor.
Feira do Xamón
La localidad pontevedresa de A Cañiza celebra la festividad de Nuestra Señora de la Asunción con la llamada 'feira do Xamón', cuyo nombre ya indica el motivo gastronómico de la cita. La feria viene celebrándose desde 1967 y tras ella, concretamente el domingo siguiente, tiene lugar en la carballeria del Cacharado otra degustación, en esta ocasión, de sardinas. Las celebraciones se acompañan por actuaciones locales.
Suscribirse a:
Entradas (Atom)